Umumiy o`rta ta`lim maktablari o`qutuvchilari toifa attestasiyalari uchun pedagogika, ta`lim to`g`risidagi qonun va meyyoriy xujjatlar, Attestatsiya suhbatlari uchun Konstitutsiya, ijtimoiy, ma`naviy siyosiy va iqtisodiy bilimlar bo`yicha  savollar to`plami

Pedagogika     

I-Variant

  1) Umumiy  didaktikaning  predmeti –

a)o’qitish jarayonida shaxsining psixologik rivojlanashi

b)o’quvchilarni shakllantirish va ta’lim olishning ijtimoiy sharoitlari

c)dars o’tish va bilim olishning o’zaro aloqalari va bog’liqligi

d)o’qitish faoliyatining alohida turi sifatida

 2) Darsning maqsadi vazifasiga ko’ra qanday bo’ladi ?

a)ta’limiy, tarbiyaviy , ruvojlantiruvchi

b)ilmiy

c)ta’limiy ‘ tarbiyaviy

d)ta’limiy, ijodiy, ma’naviy, barkamoli

3. “Jadid” so’zi    qaysi   tildan  olingan    va  qanday ma’noni anglatadi ?
4. a) fors-tojik tilidan,    darslik,   qo’llanma
5. b) arab tilidan,   yangi,   yangilik tarofdolari
6. c) arab   tilidan,   maktab,   madrasa
7. d) rus   tildan,   gazeta,   jurnal

   4)   Qaysi javobda o’qituvchilarning   professionol   malakasini  oshirishning    samarali shakllari  ko’rsatilgan?

1. a) metodbirlashmalar,pedagogik   o’qishlar,   malaka  oshirish   insititutlari,    ilmiy-amaliy anjumanlar,   muammoli   seminarlar
2. b) “Talim  to’g’risida”gi  qonuni,  umumta’lim  maktabi          to’g’risida Nizom,    maktab ustovi
3. c)  maktab kengashi , pedagogik kengash,   meto’dik kengash
4. d) dars , praktikumlar , seminarlar, loborotoriya va fakultativ mashg’ulotlar

5)  Umumiy pedagokika necha qismga bo’linadi ?

1. a) 5 qismga : pedagokika nazariyasi , pedagogika tarixi , pedagogik maxorat, pedagogik texnalogiya,ijtimoiy texnalogiya

b)7 qism : tarbiyaviy ishlar metodikasi, xususiy pedagogika  , nazariy, tarixiy, ijtimoiy pedagogika,iqtisodiy pedagogika,  pedagogika texnoligiya

1. c) 2 qism : nazariy va tarixiy
2. d) 1 qism :  umumiy pedagogika

6)  O’qituvchi  dars jarayonida otilayotgan mavzuni unutsa qanday yo’l tutishi kerak?

1. a) o’quvchilarga to’g’risini aytishi kerak
2. b) sinfdan chiqib ketishi kerak
3. c) mohirlik bilan vaziyatdan shiqib ketishi kerak
4. d) o’ituvchida bunday holat bo’lmasligi kerak

7)  Tarbiya metodlari necha xil?

1. a) 3 xil maktab mamuriyatining vazifasi , o’quvchilar faoliyati, mahalla jamoasi rivojlanish metodlari
2. b) 4 xil : ma’qullash , rag’batlantirish, mukofotlash, jazolash metodlari
3. c) 3 xil : ishtimoiy ongni shakllantirishga xizmat qiluvchi (hikoya , tushuntirish, ma’ruza, axloqiy suhbat) ; odatlantirish va faoliyatda mashqlantirish (pedagogik talab , mashq qilish , musobaqa ,
4. d) 2 xil : tarbiyachi, tarbiyalanuvchi metodlar

8)  O’qitishning texnik vositalaridan foydalanish metodlari qaysi metodlar guruhiga kiradi?

1. a) O’qitishning og’zaki bayon qilish metodi
2. b) O’itishning amaliy metodlari
3. c) O’qitishning ko’rgazmalik metodlari
4. d) Kitob ustida ishlash metodlari

9) Davlat rahbarining o’n ikki fazilati keltirlgan  “ Fozil odam shaxri”  asari muallifi kim ?

1. a) Abu Rayxon Buruniy
2. b) Abu Ali ibn Sino
3. c) al – Xorazmiy
4. d) Abu Nasr Forobiy

10) Tarbiyaga birinchi bo’lib ta’rif bergan sharq allomasi ………

1. a) Abu Nasr Forobiy
2. b) al-xorazmiy
3. c) Ibn Sino
4. d) Abdulla Avloniy

11)  Pedagogika fani …. O’rganadi

1. a) turli tarixiy davrlardagi tarbiya , maktab va pedagogik nazariyalar taraqqiyotini
2. b) ta’lim tarbiyaning metodlari va mazmunini
3. c) tarbiya , maktab , morif va pedogogika sohasidagi ilg’or fikrlarni
4. d) O’tmish mutaffakkirlarining ta’lim tarbiyaga oid ilmiy me’rosini

12) A.Navoiyning qanday pedagokik asarlarini bilasiz?

1. a) “ Vaqfiya”, “ Arba’in” , “Munojat”
2. b) “mhbub-ul qulu” “ Xayrat – ul Abror “
3. c) “Farhod va Shirin” “ Muhokamatul- lug’ataun”
4. d) “Xamsa” , “ Xazoyiul-maoniy”

13    Abdulla   Avloniy    qaysi    asarida  “Tarbiya    bizlar  uchun    yo   hayot,   yo   mamot,yo   najot,   yo   halokat,  yo   saodat,   yo  falokat    masalasidir”  deb   uqtirgan:

1. a) “Ikkinchi muallim”
2. b) “ Bahoriston”
3. c) “Birinchi muallim”
4. d) “Turkiy guliston     yohud     ahloq”

14    H.V.   Koshifiy   ustoz-shogird     munosabatlariga  to’xtalib,  shogirdning    sakkiz  odobini    ko’satadi:

1)   salom   berish,

2)   ustoz  oldida   

3)  boshini  egib  turish

4)   ko’zini   har   tomonga    yugurtirmaslik

5)   gapirmoqchi   bo’lsa  ustozdan   ijozat  so’rash,…..

6-, 7-, 8-odoblarni tartib bilan so’rang

1. a) ustoz javobiga e’tiroz bildirmaslik, g’iybat qilmaslik, o’tirib tushda hurmat qilish
2. b) chuqur bilim, izlanish, ustoz ilmiga suyanish
3. c) shinam kiyinash , qah-qah urub kulmaslik, yaxshi bilim olish
4. d) ustozni har bir vazifasini bajarmoq, oldida yurmaslik, baqirib gapirmaslik

15)  pegogik texnika deganda nimalarni tushunasiz

1. a) nutq malakasi , mimik pantomimik ifodalilik, o’z hissiy holatini boshqarish
2. b) darsga o’z vaqtida    kelish,    talabchanlik
3. c) qobiliyat, bilim
4. d) tashqi ko’rinish,  emotsiya
5. “Zakovat” o’yini   didaktiv  o’yinlarning  qaysi   turiga   kiradi?
6. a) ishbilarmon
7. b) o’yin-mashq
8. c) ijodiy
9. d) rolli
10. Mazmun va  tizim  xarakteri  bo’yicha   pedagogik  texnalogiya   qanday     tasniflanadi?
11. a) ta’lim beruvchi,   dunyoviy,  gumanistik      b) evristik,  idealistik
12. c) o’yin, muloqat,   avtoritar     d) ijodiy,   rivojlantiruvchi
13. Ijtimoiy pedagogik prinsiplari   deganda  nimani   tushinasiz?                                                                                                                                                                           
14. a) olamdagi tirik   mavjudot,   borliq            b)  qobiliyat,  bilim,    malaka
15. c) Tabiat bilan    uyg’un     bo’lish,  madaniyat   bilan  uyg’un  bo’lish,   gumanizm
16. d) rivojlanish, inson,   tabiat

19.Dars    mashg’uloti  nima?   Dars  jarayonidagi   faoliyatga  berilgan   to’g’ri   ta’rifni                        

a)O’tilayotgan   va   o’zlashtirilayotgan  materialning   mazmuniga   qarab  turli  xil metodlar  yordamida  olib  boriladi,   umumiy   ta’lim   tizimining  bir  qismi    sifatida tugallangan   bilim  beradi,  navbatdagi  bilimni  o’zlashtirishga  zamin   yaratadi

1. b) O’quvchilarni darsga  qiziqtirish,  tartib-intizomga  riya   etish,  o’z   ustida   ishlash
2. c) Dars mashg’uloti- o’qituvchining   barcha  xatti- harakati
3. d) O’qituvchining sinfga  kirib  kelishi,   salomlashishi,  yangi  mavzunio’tishi,  dars mashg’uloti

20.Abu   Rayhon  Beruniy  “ inson  kamolatida  uch  narsa  muhum  rol  o’ynaydi?

1. a) ta’lim, oila, maktab      b) jismoniy   sog’liq,    bilim,  aql      c) maktab , madrasa, oila
2. d) irsiyat, muhit, tarbiya
3. Kadrlar tayyorlash milliu dasturining asosiy vazifalari nimalardan iborat?
4. A) ta’lim sohasini tibdan isloh qilishsh, uni o’tmishdan qolgan mafkuraviy qarashlardan xolos etish
5. V) yangi milliu tizim yaratish
6. S) rivojlangan demokratik huquqiy davlat qurish
7. D) pedagogika faoliyatining nufuzini ko’tarish
8. Pedagogik jarayon prinsiplari nima?
9. A) o’qitish masalalarini samarali yakunlovchil asosiy talablarni tinglash
10. V) har tomon1ama yetuk shaxsni o’qitishda amal qilinadigan boshlang’ich talablar tizimi
11. S) o’qitish va tarbiyalashning asosiy qoidalari
12. D) o’qitish va tarbiyalashga qo’yi1adigan talablar
13. Movarounnahrda ta’lim-tarbiya, pedagogik fikrlar eng yuqori taraqqiyot bosqichiga ko’tarilgan davr nechanchi asrlar deb qayd etiladi?
14. A) VII-IX V) ХIX-XX S) XIV-XVI D) ХI-ХP

24.»Pedagogika» so’zi qanday ma’noni anglatadi?

1. A) o’qivchi V) bola yetaklovchi         S) madrasa      D) o’qitivchi
2. Namoyish etish, tasvirlash, ekskursiya qaysi metodga kiradi?
3. A) hikoya qi1ish metod1ari
4. V) ko’rsatmalilik metodlari S) laboratoriya mashg’uloti D) ama1iy mashg’ulot metodlari
5. O’yin, o’qish -. . .
6. A) o’qitivchining vazifasi
7. V) talabaning asosiy mashg,iloti S) o’qivchining asosiy faoliyati D) tarbiyachining asosiy faoliyati
8. Turli tarixiy davrlardagi tarbiya, maktab ua pedagogik nazariyalar taraqqiyotini pedagogikaning qaysi sohasi o’rganadi?
9. A) pedagogika mahorati, ijtimoiy pedagogika,pedagogik texpologiya
10. V) pedagogika tarixi S) pedagogika mahorati D) pedagogika nazariyasi
11. O’qitish nima?
12. A) O’quvchilar tomonidan o’quv matеgiallrini o’zlashtirish jarayoni.
13. V) O’quvchi1arni ilmiy bi1im1ar bilan qurоllantirish jarayoni.
14. S) Vi ikkiyoqlama boshqari1adigan maqsadga muvofiq pedagogik jarayon.
15. D) Vi1im, malaka, ko’nikma, iqtidor hosi1 qilish jarayoni.
16. O’zbekiston Vazirlar Mahkamasining 2005-2009 yillarda umumta’lim maktablari uchun darslik va o’quv metodik qo’llanma nashr etish dasturi to’g’risidagi qarori qachon qabul qilingan?
17. A) 2004 yi1 21 iyun V) 2004 yil  29 avgust
18. S) 2004 yil 21 mau D) 2004 yil 23 mau

30.Ta’lim to’g’risidagi qonun necha bo’lim va moddalardan iborat?

1. A) 4 bo’lim, 36 modda              
2. S) 6 bo’lim, 34 modda
3. V) 5 bo’lim, 34 modda
4. D) 5 bo’lim, 30 modda

 XIX asrda o’zbek ua tojik ayollarini ilm yo’liga chorlagan ustoz ua shogird nomlari qaysi javobda to’g’ri qayd etilgan?

1. A) Q.Dodxoh, Uvaysiy V) A.Otin, Q.Otin
2. S) Uvaysiy, Nodira D) D.Barno, A.Otin
3. Sinf dars tizimini joriy etgan pedagog olim. .. .
4. A) Ua.A.kamеnskiu V) Makarenko S) Aristotel          D) Ushinskiy
5. Pedagogik jarayonning vazifasi?
6. A) Vilish kuchlarini rivojlantirish
7. V) Tevarak-atrofdagi voqealarni tushuntirish S) Vi1it, ko’nikma, malaka hosil qi1ish
8. D) O’quv fanlari mazmunini o’zlashtirib olish
9. Pantomimika deganda nimani tushunasiz?
10. A) o’zaro atrofga ta’sir o’tkazish
11. V) bilimi past o’quvchilarni o’z ustida ishlashga o’rgatish
12. S) gavda, qo’l, oyoq harakati, o’zini tutib turish
13. D) darsda qo’shiq aytib o’tirish, baqirish
14. Q’qitishning jadallashtirish texnologiyasini ishlab chiqqan olim kim?
15. A) M. V.K1agin V) V.P.Bespalko
16. S) V.F.Shata1ov D) T.K.S1evko
17. Pedagogik texnologiyaga ijodiy yondashgan o’zbek olimlari to’g’ri qayd etilgan qatorni ko’rsating.
18. A) S.Ochi1, K.Nоshimоv, B.Adizov, Hasanboyeva, S.Nishonova V) R.Mavlonоva, О.Tо’gauеua, S.Nishonova, M. To’xtaxo’jayeva, K.N.Nоshimоva       S) J.Hasanboyev, K.Nоshimоv, S.Rajabov,

S.Nishonova, M.To’xtaxo’jayeva, M.Inomova    D) M.Оshi1, B.F.Ziyomuhamedov,N.Saidahmedov,

1. Nisnonaliyev, N.Azizxo’jayeva, S.A. Usmonov, J.F. Yo’1dosnev
2. O’quvchi tomonidan bilim, mahorat va malakalarni egallab olishga yo’naltirilgan, o’qituvchi va o’quvchilarning o’zaro bog’liqlik usuli . . .
3. A) ta ‘lim us1ubi V) texnologiya us1ubi S) . texnologik ta ‘1im D). pedagogik texnologiya
4. Ta’lim metodlari necha turga bo’linadi va ular qaysilar?
5. A) 3 turga: o’quv materialini og’zaki bauоn qilish, ko’rgazmali1ik, amaliy mashg’ulot
6. V) 1. turga: og’zaki metod
7. S) 2 turga: an’anaviy va noan’anaviy
8. D) 4 turga: suhbat, yozma, bikoya qilish,
9. Pedagogik mahoratning tarkibiy qismlari qaysilar?
10. A) vaqtni to’g’ri taqsimlash; bilim; ijodkor1ik V) muomala madaniyatini to’g’ri snakllantirish
11. S) o’qituvchining insonparvarligi; o’z mutaxassisligi, metodika, pedagogika, psixo1ogiyani chiqur bi1ishi; pedagogik qobiliyat; pedagogik texnika D) bilim va  rеdagоgik’qоbiliyat

 

II- Variant

 

1. Ta’lim to’g’risidagi ilk qonun qachon qabul qilingan?
2. A) 1992 yi1 V) 1991 yi1 S) 1993 yil D) 1995 yil
3. Dars tizimi deganda nimani tushunasiz?
4. A) darsliklarpi o’zi yaratib, o’z fanini chuqur bilim asosida dars o’tishi
5. V) har bir о’qituvshining o’z ustida ish1ashi,ma1akasi, bilim va ko’nikma1ari
6. S) o’quv jarayonini aniq belgilangan vaqt — bir dars davomida o’tkazganligi
7. D) о’quvchilarninig darsga puxta tayyorgarlik ko’rib kelishi, o’qituvchining o’z darsihi nazоgat eta olishi.
8. Dars mashg’uloti nima? Dars jarayonidagi faoliyatga berilgan to’g’ri ta’rifni tоring.
9. A) Dars masbg’u1oti — о’qituvshining barcha xatti-barakatlari .
10. V) О’quvchilagni darsga qiziqtirish, tartib-intizomga rioya etisb, o’z ustida ishlash .
11. S) O’ti1ayotgan va o’zlashtirilayotgan materialning mazmunga qarab turli хil metodlar yordaminida оlib bori1adi, umumiy ta’lim tizimining bir qismi sifatida tugallangan bilim beradi, navbatdagi bilimni o’zlashtirishga zamin yaratadi
12. D) O’qituvchining sinfga kirib kelishi, salomlashishi, uangi mavzuni o’tishi, dars mashg’uloti
13. Sharq mutafakkirlaridan birinchi bo`lib sinf-dars sistеmasini yaratilishiga hissa qo’shgan olimlar kimlar?
14. A) Abu Ali ibn Sinо, Farobiy, A.Avloniy, X.X.Niyoziy
15. V) Ahmad Yassaviy, Imom AI-Buxoriy
16. S) Yusuf Хоs Xojib, Farg’oniy, Samarqandiy D) Navoiy, Kubrо, Vоbug
17. Tarbiyaga birinchi bo`lib ta’rif bergan sharq allomasi — . . .
18. A) Abdul1a Avlоniu V) Al-Xorazmiy
19. S) ibn Sino D) Abu Nasr Forobiy
20. Jadidlar harakati namoyondalarining ilk gazetasi?
21. A) «Taraqqiy» V) «Ozod Viхоgо»

«S) «‘Iurkiston» D) «Ma’rifat»

7. XIX asrda o’zbek va tojik ayollarini ilm yo’liga chorlagan ustoz va shogird nomlari qaysi javobda

    to’g’ri qayd etilgan?

1. A) Uvaysiy, Nodira , V) A.Otin, Q.Otin
2. S) Q.Dodxoh, Uvaysiy D) D.Barno, A.Otin
3. Sharqda taraqqiy etgan ilmni olmoniyalik qaysi olim shunday ta’riflagan: «Sharq Yevropaning muallimidir»?
4. A) KMarks V) Bertels  S) Xerler       D) V.B.Хеnn
5. Markaziy Osiyoda birinchi bo`lib ta’lim-tarbiyaga ta’rif bergan allоma. . .
6. A) Al-Farg’oniy B) Al-Forobiy
7. S) AI-Xorazmiy D) Al-Beruniy
8. Ta’limning mazmuni nimalarda aks etadi?
9. A) Pedagogik kengash karorlarda, metodik ko’l1anmalarida buyruqlarda
10. V) O’quv rejasida, dasturida,ta’lim standartida, darsliklarda
11. S) Buyruqlarda, o’quv rejasi, darsliklarda

D)O’qu’v amaliyotida

11.Qaysi javobda o’qituvchilarning professional malakasini oshirishning samarali shakllari

ko’rsatilgan ?

1. A) maktab kengashi, pedagogik kengash, metodik kengash

V)dars, praktikumlar, seminarlar, laboratoriya va  fakultativ mashg’ulotlar

1. S) «Ta’1im to’g’risida»gi qonuni, imumta’lim rnaktabi to’g’risida Nizom, maktab istavi

D)metodbirlashmalar, pedagogik o’qishlar, malaka  oshirish institutlari, ilmiy-amaliy anjumanlar,

muammoli seminarlar                           .

2. Pedagogik jarayon vazifasi nimalardan iborat?
3. A) bilim berish, tarbiyalash, rivojlantirish
4. V) o’quv fanlarini o’zlashtirish, yod olish
5. S) ko’proq yod оlish, ko’chirish; so’zlab berish
6. D) bi1im, ko’nikma, malaka hosil qilish
7. Intervert xarakter qanday odamlarga хоs?
8. A) jah1dor, urishqoq
9. V) shuhratparast, mensimaydigan

S)ichki olamga berilgan, odamlarga aralashmaydigan, o’z-o’zini nazorat qilishga, ichki xavotirlikka moyil

1. D) hishchaqchaq, quvnoq
2. Qobiliyat nima?
3. A) o’qituvchi faoliyat jarayonida o’z ustida ish оlib borishi
4. V) Shaxsni o’zi darajasiga o1ib chiqish, pedagogik, psixologik yo’naltirish
5. S) Shaxsing muauuan faoliyat yuzasidan layoqati ua uning ishini muvaffaqiyatli bajarishidagi subyektiv shart-sharoitni ifodalovchi individual psixologik xususiyat
6. D) o’qituvchi o’z ishini rejalashtirishi, pixta ish оlib borishi
7. Yosh o’qituvchilar ish faoliyatida dastlab qanday psixologik to’siqqa dush keladi?
8. A) mensimaslik, buyruq berish, kesatish
9. V) psixologik to’siq yangi o’qituvchilarda umuman uchramasligi kerak
10. S) hech nimadan qo`rqmaydigan, dadil dovyurak       ko’rinishdagi psixologik to’siq
11. D) ijtimoiy, sinfdan qo’rqish, o’quvchi va o’qituvchi o’rtasidagi hosil bo’ladigan psixologik to’siq
12. O’qituvchi dars jarayonida o’tayotgan mavzusini unutsa qanday uо‘l tutishi kerak?
13. A) o’quvchilarga to’g’risini aytishi kerak
14. V) o’qituvchida bunday holat bo’lmasligi kerak
15. S) mohirlik bilan vaziyatdan chiqib ketishi kerak
16. D) sinfdan chiqib ketishi kerak
17. Mimika nima?
18. A) O’z fikri, kayfiyati, sezgisini, yuz muskullari harakati orqali aks ettirish san’ati
19. V) O’qituvchining o’ta jah1dorligi
20. S) ruhiyatga psixologik ta’sir o’tkazish
21. D) bola1arni darsga qiziqtira olmaslik
22. Didaktikada hamkorlikda o’qitish g’oyasi nechanchi yillarda paydo bo’ldi?
23. A) 1970 yillarda B) 1995 yillarda S) 1960 uillagda D) 2001 yi1larda
24. Maxsus tuzilgan ta’limiy dasturlar bo’yicha ЕNM vositasida o’qitish, o’rgatish qanday ta’lim metodi deyiladi?
25. A) noan’anaviu V) didaktik S) an’anaviy D) dasturlashtirilgan
26. Modulli texnologiyada nazoratning qanday shakllaridan foydalaniladi?
27. A) nоan’anaviu dars
28. V) o’qituvchi tоmоnidan nazorat
29. S) o’z-o’zini nazorat qilish, o’quvchi va o’qituvchi tomonidan nazorat
30. D) o’yinli dars
31. Pedagogik texnologiyaga ijodiy yondashgan o’zbek olimlari to’g’ri qaud etilgan qatorni ko’rsating.
32. A) M.Ochil, B.F.Ziyomuhamedov, N.Saidahmedov, U.Nishonaliyev, N.Azjzxo’jayeva, S.A. Usmonov,

J.F. Yo’ldoshev

1. V) S.Ochil, K.Nоshimov, B.Adizov, O.Hasanboyeva, Nishonova
2. S) R.Mavlonova, О. Tо’rauеva, S.Nishonоva, Tо ‘xtaxo’jayeva, K.N.Hoshimova
3. D) J.Hasanboyev, K.Nоshimоv, S.Rajabov,

S.Nishonova, M.To’xtaxo’jayeva, M.Inomova

24, DTS talablari qaysi ta’lim turlarida qo’llaniladi?

1. A) maktabgacha, umumiy o’rta, oliy ta’lim
2. V) umumiy o’rta, о’rta maxsus, kasb-hunar, оliu ta’lim
3. S) maktabdan tashqari ta ‘lim, oliy ta ‘lim D) ta ‘limning barsha turlari ishun
4. «Bolalar genetik dasturiga kiritilgan muauuan хususiuatlarni ota-onadan bolaga o’tishi, xarakteri, tashqi ko’rinishi …… deb yuritiladi».

Nuqtalar o’rniga mos so’zni qo’ying.

1. A) irsiyat V) ijtimoiylashuv S) biologik holat       D) maqsadli tarbiya
2. Ko’rgazmali qurollarga qo’yiladigan talablarni ko’rsating.
3. A) Darsning mazmuniga, o’quvchilarning yosh va bilim saviyasiga mos bo’lishi
4. V) Darsning mazmuniga, o’quvchi1arning yosh va bilim saviyasiga mos bo`lishi didaktik va estetik

talablarga javob bеra оlishi kerak

1. S) O’quvchilarni o’ziga jalb qi1a olishi kerak
2. D) O’quvchining diqqatini darsga qarata bilishi lozim

 

III- Variant

 

1. Jamoa tushunchasining ta’rifi qaysi javobda to’g’ri?
2. A) ishining umumiyligi keltiri1gan foydasi qiziqishi,faoliyati bir xil odamlar guruxi

B)umumiy asoslari bir xil odamlar guruxi

1. S) insonparvarligi va javobgarligi ma’su1iyatlariga bog’ligi bi1an о’xshash odamlar guruxi
2. D) ijtimoiy ma’noga еga bo’lgan umumiy fao1iyat davomida umumiy maqsadga bir1ashtiradigan

kishi1ar guruxi.

2. O’quv dasturi qanday prinsiplar asosida tuziladi?
3. A) dars jarayonida foydalanish ishun berilgan

ko’rsatmali material1ardan unumli va samarali foydalanmoq ishun zarur bo’lgan ta’1im metodlari to’g’ri tanlangan bo’lishi lozim; dasturda belgilangan fao1iyat turlariga uо’nalgan bo’ladi

1. V) ilmiy1ik, ezgu1ik, tushuntirish, har bir o’quvchida sog’lom organizmni, jismoniy kuchni, harakat1arda chaqqonlikni rivoj1antirish, gigiyena malakalarini singdirish, asosli fan kashfiyotlarini yaratish
2. S) sinf o’quvchilarining har qaysisiga хоs xususiyat1arni o’rganish, birinchi navbatda sinf o’quvchilarining muvaffaqiyat1i o’qishlarini ta’minlamoq ishun keng imkoniyatlar yaratish
3. D) dasturning izchillik prinsipi, dasturda o’quvchi1arning uоshi va alohida xususiyatlarini hisobga olish prinsipi, o’quv fanlarining o’zaro bog’lanish prinsipi, o’quv dastur1arida tarixiylik prinsipi, o’quv dasturining zamonaviyligi, raqobatdoshligi, o’quv dasturining gumanitarlik va milliylik prinsipi, dasturning jozibador1ik va novatorlik prinsipi.
4. Dars tizimi deganda nimani tushunasiz?
5. A) darsliklarni o’zi yaratib, o’z fanini chuqur bilim asosida dars o’tishi
6. V) o’quvchilarning darsga puxta tayyorgarlik ko’rib ke1ishi, o’qituvchining o’z darsini nazorat eta
7. S) har bir o’qituvchining o’z ustida ishlashi, malakasi, bilim vaa ko’nikmalari
8. D) o’quv jarayonini aniq belgi1angan vaqt — bir dars davomida o’tkazganligi
9. Individual ta’lim qachon, qayerda paydo bo’lgan? Vu qanday ta’lim?
10. A) O’quvtarbiya jarayonining eng qadimiy shak1i bo’lib, u dast1ab antik Gretsiyada paydo bo’lgan. O’qituvchi bir o’quvchi bilan ishlab, ta’limni bevosita tashkil etgan, boshqargan, pazorat etgan. O’qituvchi matnlarni o’qib bergan yoki bolalarning o’zlariga so’zlatgan
11. V) O’quvchilarni bilim, ko’nikma bilan qurollantirish bo’lib, Yaponiyada paydo bo’lgan yangi ta’lim turi
12. S) Yakka tartibdagi xusisiy ta’lim bo`lib, Angliyada paydo bo’lgan qadimiy ta’lim turi
13. D) Individial ishlash bilan eng yuqori cho`qqini zabt etish, AQSh da paydo bo’lgan noan’anaviy ta’lim

shakli

5. O’zbekistonda didaktika ta’limining asoschilari kimlar?
6. A) Navoiy, X.X.Niyoziy, Beruniy Abdulla Avloniy, Farg’oniy, Qori Niyoziy
7. B) A.Avloniy; X.X.Niyoziy; O.Sharofiddinov, Qori Niyoziy
8. D) Farobiy, Avloniy, O.Sharofiddinov
9. O’zbekiston Vazirlar Mahkamasining 2005-2009 yillarda umumta’lim maktablari uchun darslik va o’quv metodik qo’l1anma nashr etish dasturi to’g’risidagi qarori qachon qabul qilingan?
10. A) 2004 yil 29 avgust V) 2004 yil 21 mau C) 2004 yil 23 mau D) 2004 yil 21 iyun
11. Aqliy zakovot, insoniy fazilat qaysi tarbiyaning asosiy yo’nalishi?
12. A) estetik  V)  jismomiy S) mehnat D) oila
13. 1917 yilda D.Ja1ilova tomonidan Toshkentda birinchi marta qanday maktab joriy etiladi?
14. A) rus-tuzem maktabi V) xotin-qizlar maktabi
15. S) iqtidorli bolalarni chet elga tayyorlash maktabi D) erkaklar gimnaziyasi
16. Ustoz muallimsiz qolganda zamon,

     Nodonlikdan qaro bo’lurdi jahon,

satrlari muallifi kim?

1. A) A.Avloniy B) A.Jomiy           S) Lutfiy           D) A.Navoiy
2. «Fozil odamlar shahri» asarining muallifi kim?
3. A) Forobiy V) Sa’diy S) Xorazmiy  D) Ulug’bek
4. Nazorat… bo’lishi mumkin.

A)kuzatish, suhbat, sо’rоvnоma B)og’zaki, yozma, test  S) test ua reyting  D)og’zaki, yozma, anketa

2. Tarbiyaning maqsadini belgilaydigan omillar?
3. A) shu jamiyatdagi taraqqiyotning darajasi
4. V) muauuan jamjyatdagi i1g’or fikrli оdamlarning qarashlari va intilishlari
5. S) jamiyat rivojlanishining moddiy, ijtimoiy negiz1ari va obyektiv ehtiyoj1ari
6. D) muauuan jamiyatdagi pedagogik nazariyaning ahvo1i va maktab oldidagi vazifa1ari.
7. Abu Rayhon Beruniy “inson kamolotida uch narsa muxim rol o’ynaydi» deydi. Vular qaysilar?
8. A) maktab, madrasa, oi1a .
9. B) jismoniy sog’liq, bilim, aql
10. S) irsiyat, muhit, tarbiya D) ta’1im, оila, maktab
11. Pedagogik jarayonning vazifasi?
12. A) О’quv fanlari mazmunini o’zlashtirib o1ish B) bilim, ko’nikma, malaka hosil qilish
13. C) Bi1ish kuchlarini rivojlantirish D) Tevarak-atrofdagi voqea1arni tushuntirish
14. Pedagogik muloqotni boshqarish uslublari — …
15. A) avtoritar, libеral
16. V) avtortar, demokratik, liberal C) demokratik
17. D) faol, ishchan, kuchli, bilimli
18. Tashkiliy qism, uyga berilgan vazifani tekshirish, so’rash, o’quv matеriallarini mustahkamlash, uyga topshiriq berish, darsni yakunlash ketma-ketlikdagi qaysi dars turiga to’g’ri keladi?
19. A) mustahkamlash
20. V) yangi materiallni bauоn qilish S) aralash D) umumiy
21. Didaktikada hamkorlikda o’qitish g’oyasi nechanchi yillarda paydo bo’ldi?
22. A) 2001 yillarda B) 1995 yillarda C) 1960 yillarda  D) 1970 yillarda
23. «Texnologiya» tushunchasi texnikaviy taraqqiyot bilan bog’liq holda nechanchi yilda fanga kirib keldi?
24. A) 1918 V) 1919     S) 1772     D)1872
25. “Zakovat» o’yini didaktik o’yinlarning qaysi turiga kiradi?
26. A) o’yin-mashq V) rolli S) ijodiy D) ishbilarmonlik
27. Fikrlash natijalari shakli bo’yicha qanday turlarga ajratiladi?
28. A) didaktik, induksiya V) empirik, didaktik
29. S) xulosa, teorema, qonun D) analiz, sintez
30. Pedagogik texnologiyaga ijodiy yondashgan o’zbek olimlari to’g’ri qayd etilgan qatorni ko’rsating.
31. A) R.Mavlonova, О. Tо’rauеva, S.Nishonova, M. Tо ‘xtaxo’jayeva, K.N.Hoshimova
32. V) J.Nasanbоuеv, K Hoshimov, S.Rajabov,

S.Nishonova, M. To’xtaxo’jayeva, M.Inomova

1. S) S.Ochil, KHoshimov, B.Adizov, O.Hasanboyeva, S.Nishonova
2. D) M.Ochil, V.F.Ziuоmummеdоv, N.Saidahmedov, U.Nishonaliyev, N.Azizxo’jayeva,

S.A.Usmоnоv, J.F. Yo’ldoshev

2. Tadqiqot xarakteriga ega bo`lib o’quvchilarda maqsadga yo’naltirilgan ijodiy tafakkurni jadal rivojlantirishga xizmat qiluvchi texnologiya yo’nalishining nomini belgilang.
3. A) inversion B) integrativ S) adaptiv D) kreativ
4. Tafakkurni rivojlantirishda birmuncha samarali metod . . .

A)munozara V) ma’ruza S) loberaydiya D) i1lustratsiya

4. Vilish nazariyasi formularini aniqlang.
5. A) tabiat va jamiuat voqea-hоdisalarining materiya birlamchi, ong ikkilamchi deb o’rganilishi
6. V) Jonli mushohadadan abstrakt tafakkurga va undan amaliuоtga o’tish
7. S) Insonni o’zlashtira oladigan darajasi
8. D) Inson ongining tashqi dunyoni qabul qilish darajasi inson ongining asosidir

 

Ta`lim to`g`risidagi qonun va meyyoriy xujjatlar bo`yicha

NAMUNAVIY  SAVOLLAR va JAVOBLAR

 

 

1. “Ta`lim to’g’risida”gi qonunda uzluksiz ta`lim turlari qaysilar majburiy ta`lim hisoblanadi?

Javob:       Umumiy o’rta ta`lim va o’rta maxsus ta`lim.

2. “Ta`lim to’g’risida”gi qonunda fuqarolarning ikkinchi va undan keyingi oliy ma`lumot olish shartlari qay tarzda ifodalangan?

Javob:    Fuqarolar ikkinchi va undan keyingi oliy ma`lumot olishni shartnoma asosida amalga oshirish huquqiga ega.

3. “Ta`lim to’g’risida”gi qonunning maqsadi nimaga qaratilgan?

Javob:       Ta`lim to’g’risida qonun ta`lim tizimini isloh qilish, ta`limning  uzluksizligini  ta`minlashga qaratilgan bo’lib, ta`lim-tarbiya olishning  huquqiy asoslarini belgilaydi va fuqarolarning ta`lim olishga bo’lgan konstitutsion  huquqlarini amalga oshirishni  ta`minlaydi.

4. “O’rta maxsus, kasb-hunar ta`limi muassasalari uchun pedagog kadrlar tayyorlash tizimini takomillashtirish chora tadbirlari to’g’risida”gi Vazirlar Mahkamasining qarori qachon qabul qilingan?

Javob:             2001 yil 4 oktabr № 400 sonli qaror.

5. “Kadrlar tayyorlash milliy dasturi” qachon qabul qilingan?

Javob:             1997 yil 29 avgust Oliy majlisning I-chaqiriq IX sessiyasida.

6. Joriy nazorat qachon va kimlar tomonidan amalga oshiriladi?

Javob:             Joriy nazorat kundalik nazorat bo’lib, fan o’qituvchisi tomonidan o’quv jarayonida  amalga oshiriladi.

7. Akademik litseyning huquqiy maqomi.

Javob:             Akademik litseylar o’quvchilarning intellektual qobiliyatlarini jadal o’stirishni, ularning   chuqur, tabaqalashtirilgan bilim olishlarini ta`minlaydigan  3 yillik o’rta maxsus o’quv yurtidir.

8. “Kadrlar tayyorlash milliy dasturi”ning milliy modeli.

Javob:             “Kadrlar tayyorlash milliy dasturi”ning milliy modelining asosiy tarkibiy qismlari quyidagilardan iborat:

• Shaxs – kadrlar tayyorlash tizimining bosh sub`ekti va ob`ekti, ta`lim sohasidagi xizmatlarning iste`molchisi va ularni amalga oshiruvchi;
• Davlat va jamiyat-ta`lim va kadrlar tayyorlash tizimining faoliyatini tartibga solish va nazorat qilishni amalga oshiruvchi kadrlar tayyorlash va ularni qabul qilib olishning kafilligi.
• Uzluksiz ta`lim – malakali raqobatdosh kadrlar tayyorlashning asosi bo’lib, ta`limning barcha turlarini, davlat ta`lim standartlarini, kadlar tayyorlash tizimi tuzilmasi va uning faoliyat ko’rsatish-muhitini o’z ichiga oladi.
• Fan- yuqori malakali mutaxassislar tayyorlovchi va ulardan foydalanuvchi, ilg’or pedagog  va axborot texnologiyalarini ishlab chiqucvchi.
• Ishlab chiqarish –kadrlarga bo’lgan ehtiyojni, shuningdek ularning tayyorgarlik sifati va  saviyasiga nisbatan qo’yiladigan talablarni belgilovchi asosiy buyurtma, kadrlar tayyorlash tizimini moliya va moddiy-texnika jihatdan-ta`minlash jarayonining qatnashchisi.

9. Ichki nazorat kimlar tomonidan amalga oshiriladi?

Javob:             O’rta maxsus kasb-hunar ta`limi muassasasi tomonidan, ya`ni o’quv yurtining ichki nazorat  komissiyasi tomonidan amalga oshiriladi. Ichki nazoratni bevosita o’quv ishlari bo’yicha  direktor muovini tashkil etadi.

10.Ichki nazorat necha turga bo’linadi?

Javob:          Boshlang’ich nazorat, joriy nazorat, oraliq nazorat, yakuniy nazorat.

11.Ishlab chiqarishning kadrlar tizimidagi vazifalari.

Javob:  turli saviya va malakadagi mutaxassislarga bo’lgan talab-ehtiyojni shakllantiradi, o’z ixtiyoridagi moddiy-texnika, moliya, kadr resurslari, kadrlarni o’qitish, malakasini oshirish va qayta tayyorlash uchun zarur boshqa resurslarni berish bilan uzluksiz ta`lim tizimiga ko’maklashadi, muassis, vasiy, donor, homiy tariqasida ayrim mutaxassisni maqsadli  tayyorlash, turli o’quv muassasalatrini moliyalashda qatnashadi, ta`lim va ilm-fanning turli shakllaridagi integratsiyani rivojlantirish.

12. Oraliq nazorat qachon va kimlar tomonidan amalga oshiriladi?

Javob:         Oraliq nazorat fanning ma`lum bir qismi yoki bo’limi yakunlangandan keyin o’tkaziladi.

Oraliq nazoratni o’tkazish tartibi, shakli ta`lim muassasasining  kafedra kengashlari tomonidan belgilanadi.

3. O’rta maxsus, kasb-hunar ta`limi tizimi uchun davlat ta`lim standartlarini, akademik litsey va kasb-hunar kollejlaridan iborat ta`lim tizimini joriy etish dasturlarini ishlab chiqish vazifalari kimga yuklatilgan?

Javob:       O’rta maxsus, kasb-hunar ta`limi tizimi uchun  davlat ta`lim standartlarini, akademik litsey va kasb-hunar kollejlaridan iborat ta`lim tizimini joriy etish dasturlari Oliy va o’rta maxsus ta`lim vazirliklari, fanlar akademiyasi va mutaxasislar tomonidan ishlab chiqiladi.

4. Tashqi nazorat qaysi tashkilot tomonidan amalga oshiriladi?

Javob:   O’zbekiston Respublikasi  Vazirlar Mahkamasining Davlat ta`lim test markazi tarkibidagi kadrlar  tayyorlash sifatini nazorat qilish, pedagog kadrlar va ta`lim muassasalari attestatsiyasi boshqarmasi tomonidan  tayyorlangan “Ta`lim  muassasalari va pedagog kadrlarning davlat attestatsiyasi va akkreditasiyasi haqidagi nizom” va amaldagi me`yoriy hijjatlar asosida amalga oshiriladi.

5. Yakuniy davlat attestatsiyasi qachon va kimlar tomonidan amalga oshiriladi?

Javob:      Yakuniy davlat attestatsiyasi davlat imtihonlari va malakaviy  bitiruv diplom ishini  himoya qilish bilan yakunlanib, o’quv jarayoni yakunida tasdiqlangan Davlat imtihon  komissiyasi tomonidan amalga oshiriladi.

6. Yakuniy nazorat qachon va kimlar tomonidan amalga oshiriladi?

Javob:       Semestr tamom bo’lganda va muayyan fanning tegishli bo’limi tugagandan keyin amalga oshiriladi. Yakuniy nazoratning o’tkazilish tartibi, shakli ta`lim muassasasining ilmiy  metodik kengashi tomonidan tasdiqlanadi.

7. Qaysi fanlarni imkon boricha I, II mashg’ulot sifatida dars jadvaliga qo’yish maqsadga muvofiq?

Javob:       Matematika, fizika, kimyo fanlarini

8. Ad`yunktura nima?

Javob:     Oliy ta`limdan keyingi ta`lim turlaridan biri bo’lib, harbiylar uchun mo’ljallangan ta`lim turlaridan biri hisoblanadi.

9. Akademik litsey va kasb-hunar kollejining tayanch o’quv rejasida fanlar uchun umumiy necha soat belgilangan?

Javob:      1940

1. akademik litsey va kasb-hunar kollejining tayanch o’quv rejasida fanlar uchun umumiy necha soat belgilangan?

Javob:      

1. Akademik litsey va kasb-hunar kollejlarining bitiruvchilariga qanday hujjat beriladi?

Javob:      Diplom.

2. Akademik litsey funksiyalari.

Javob:      Akademik litseylar ta`limni navbatdagi bosqichda davom ettirish uchun asos bo’ladigan  o’rta maxsus ta`limni beradi.

3. Akademik litseylarning tayanch rejasida “Chuqurlashtirib o’qitiladigan fanlar” ga necha soat ajratilgan?

Javob:      650 soat

4. Akademik litseylarning o’quv rejalari tayyorlov yo’nalishlarining o’ziga xos xususiyatlaridan kelib chiqqan holda fanlar uchun ajratilgan  soatlar  miqdori umumiy ajratilgan  soatlar hajmiga nisbatan necha foizgacha o’zgartirishga ruxsat beriladi?

Javob:         5 %

5. Akademik litseylarning tayanch o’quv rejasida yakuniy davlat attestatsiyasi uchun necha soat ajratilgan?

Javob:      70 soat.

6. Bolalarni oilada o’qitish va mustaqil ravishda ta`lim olish qanday amalga oshiriladi?

Javob:      Davlat oilada ta`lim olishga va mustaqil ravishda ta`lim olishga ko’maklashadi. Bolalarni oilada o’qitish mustaqil ravishda ta`lim olish  tegishli ta`lim muassasalari dasturlari bo’yicha  amalga oshiriladi. Ta`lim oluvchilarga vakolatli davlat muassasalari tomonidan uslubiy maslahat va boshqa  yo’sinda yordam ko’rsatadi.

7. Vazirlar Mahkamasining ta`lim sohasidagi vakolatlari.

Javob:      –ta`lim sohasidagi yagona davlat siyosatini amalga oshirish

• ta`lim sohasidagi davlat boshqaruv organlariga rahbarlik qilish
• ta`limni rivojlantirish dasturlarini ishlab chiqish va amalga oshirish
• ta`lim muassasalarini qayta tashkil etish va tugatish tartibini belgilash
• boshqa davlatlarning ta`lim muassasalariga O’zbekiston Respublikasining hududida ta`lim faoliyati bilan shug’ullanish huquqini beruvchi ruxsatnomalar berish;
• davlat ta`lim standartlarini tasdiqlash va boshqa vakolatlarga ega bo’lish.

8. Guruh rahbarlarining vazifalari qanday me`yoriy hujjat bilan belgilanadi.

Javob:      Guruh rahbari to’g’risidagi Nizom bilan belgilanadi.

9. Guruh rahbarining ishiga to’g’ridan-to’g’ri rahbarlik qilish va nazorat kimga yuklanadi?

Javob:      “Ma`naviyat va ma`rifat ishlari bo’yicha direktor muoviniga yuklatiladi.

1. DTS lari ta`limning qaysi turlari uchun belgilanadi?

 Javob:      Umumiy o’rta ta`lim, o’rta maxsus, kasb-hunar ta`limi va oliy ta`lim uchun

1. DTS lariga qaysi vakolatli organlar tomonidan o’zgartirishlar kiritilishi mumkin?

Javob:      Vazirlar Mahkamasi  tomonidan

2. DTS larida umumta`lim fanlari soni nechta qilib belgilangan?

Javob:      Kasbga doir  bilim, malaka va ko’nikmalarning qo’llanish doirasidir, uning  nomlanishi iqtisodiyot sohalari bilan muvofiqlashtiriladi.

3. DTS larida umumta`lim fanlari soni nechta qilib belgilangan?

Javob:      20  ta

4. DTS laridagi davlat-jamoat nazorati qaysi tashkilot tomonidan amalga oshiriladi?

Javob:      Davlat-jamoat nazorati-ta`limni  boshqaruvchi  vakolatli davlat organi va u bilan  kelishilgan holda jamoat  tashkilotlari  va kadrlarga talabkorlar tomonidan amalga oshiriladi.

5. DTS larini tasdiqlash qaysi idora tomonidan amalga oshiriladi?

Javob:      Vazirlar Mahkamasi tomonidan.

6. DTS nima?

Javob:      DTS umumiy o’rta , o’rta maxsus, kasb-hunar va oliy ta`lim mazmuniga hamda sifatiga  qo’yiladigan talablarni belgilaydi. DTS  larini bajarish O’zbekiston Respublikasining  barcha  ta`lim muassasalari uchun majburiydir.

7. DTS larini bajarish O’zbekiston Respublikasining barcha  ta`lim muassasalari uchun majburiyligi qaysi  me`yoriy hujjatda belgilab  qo’yilgan?

Javob:      O’zbekiston Respublikasining  ta`lim to’g’risidagi qonunida  belgilangan.

8. DTS talablarini bajarish ustidan nazoratni kim amalga oshiradi?

Javob:      O’MKHT davlat standartlari talablariga rioya qilish ustidan nazoratni O’zbekiston Respublikasining  vakolatli davlat organi amalga oshiradi.

9. DTS lari ta`lim turlaridan qaysilarining mazmuniga hamda sifatiga  qo’yilgan talablarni belgilaydi.

Javob:      DTS umumiy o’rta, o’rta maxsus, kasb-hunar va oliy ta`lim mazmuniga hamda sifatiga  qo’yiladigan talablarni belgilaydi.

1. Davlat test markazi tarkibidagi Kadrlar tayyorlash sifatini nazorat qilish, pedagog kadrlar va ta`lim muassasalari attestatsiyasi boshqarmasi qachon va qanday maqsadlarni amalga oshirish uchun tuzilgan?

Javob:      Guruh rahbari to’g’risidagi Nizom bilan belgilanadi.

1. Daras jadvalida bir kunda bitta fandan nazariy darslar rejalashtiriladigan soat miqdori qancha?

Javob:      2 soat

2. Dars jarayonin kim boshqaradi?

Javob:      O’qituvchi

3. Kadrlar malakasini oshirish va ularni qayta tayyorlash tartibi kim tomonidan belgilanadi?

Javob:      O’zbeliston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi  tomonidan belgilanadi.

4. Kadrlar malakasini oshirish va ularni qayta tayyorlash ta`lim turini qaysi ta`lim dasturlari qamrab oladi?

Javob:      Ta`lim to’g’risidagi qonun, Kadrlar tayyorlash milliy dasturi.

5. Kadrlar malakasini oshirish va ularni qayta tayyorlashda tinglovchilarga qanday hujjat beriladi?

Javob:      Kadrlar malakasini oshirish va ularni qayta tayyorlash ta`lim muassasalaridagi o’qish natijalariga ko’ra davlat tomonidan tasdiqlangan  namunadagi guvohnoma yoki sertifikat topshiriladi.

6. Kadrlar tayyorlash milliy dasturiga ko’ra o’quv-uslubiy majmualarning hamda ta`lim jarayoni didaktik va axborot ta`minotining yangi avlodini ishlab chiqish  va joriy  etish qaysi bosqichda amalga oshirish nazarda tutilgan?

Javob:      Kadrlar tayyorlash milliy dasturining  I-bosqichida amalga oshiriladi.

7. Kadrlar tayyorlash milliy dasturini ro’yobga chiqarish bosqichlari.

Javob:      Kadrlar tayyorlash milliy dasturini amalga oshirish quyidagi 3 bosqichdan iborat:

• 1997-2001 yillar. Ta`lim tizimini rivojlantirish uchun moddiy bazasini ta`minlash
• 2001-2005 yillar. Ta`limning sifat va samaradorligini oshirish
• 2005 yildan keyingi yillar. Ta`lim tizimini yanada rivojlantirish va takomillashtirish.

8. Kadrlar tayyorlash milliy dasturining asosiy maqsadi.

Javob:      -ta`lim sohasini tubdan isloh qilish, uni o’tmishdan qolgan  mafkuraviy qarashlar va sarqitlardan to’la  xalos etish, rivojlangan demokratik davlatlar darajasida, yuksak ma`naviy va axloqiy talablarga javob beruvchi yuqori malakali kadrlar tayyorlash Milliy tizimini yaratishdir.

9. Kadrlar tayyorlash milliy modelining asosiy qismlaridan qaysi biri kadrlarga bo’lgan talablarni belgilovchi asosiy buyurtmachi hisoblanadi?

Javob:      Ishlab chiqarish – kadrlarga bo’lgan ehtiyojni shuningdek ularning tayyorgarlik sifati va saviyasiga nisbatan qo’yiladigan talablarni belgilovchi asosiy buyurtmachi hisoblanadi.

1. Kadrlar tayyorlash milliy modelining asosiy tarkibiy qismlariga nimalar kiradi?

Javob:      Shaxs, davlat va jamiyat, uzluksiz ta`lim, fan, ishlab chiqarish kiradi.

1. Kadrlar tayyorlash sifati va ta`lim darajasiga bo’lgan talablarni, davlat ta`lim standartlari bajarilishini qaysi boshqaruv organi ta`minlaydi?

Javob:      Ta`limni boshqarish bo’yicha vakolatli davlat organi tomonidan amalga oshiriladi.

2. Kadrlar tayyorlashda davlat va jamiyat nimalarga kafolat beradi?

Javob:      Davlat va jamiyat quyidagilarga:

• Fuqarolarning bilim olish, kasb tanlash va o’z malakasini oshirish huquqlari ro’yobga chiqarilishiga;
• Majburiy umumiy, o’rta ta`lim hamda akademik litsey yoki kasb-hunar kollejida ta`lim olish yo’nalishini tanlash huquqi asosida majburiy o’rta maxsus kasb-hunar ta`lim olishga;
• Davlat ta`lim muassasalarini mablag’ bilan ta`minlashga;
• Ta`lim jarayonlarini qatnashchilari ijtimoiy jihatdan qo’llab-quvatlashga;
• Sog’liq va rivojlanishida nuqsonli bo’lgan shaxslar ta`lim olishiga va boshqalarga kafolat beradi.

3. Kadrlar tayyorlashda ishlab chiqarishning roli.

Javob:      Ishlab chiqarishning  talab-ehtiyojlari kadrlar tayyorlash tizimining yo’nalishi, darajasi va miqyoslarini shakllantiradi, kasb tayyorgarligining  maqsadi, vazifalari va mazmunini belgilaydi, malaka talablarini ilgari suradi, ta`limning ilg’or texnologiyalari va shakllarini  tanlashni taqazo etadi. Ishlab chiqarish pirovard natijada kadrlarning  sifati  raqobatbardoshliliga baho beradi.

4. Kasbiy tavsifnoma nima?

Javob:      Ishlab chiqarishning talab-ehtiyojlari kadrlar tayyorlash tizimining yo’nalishi darajasi va  miqyoslarini shakllantiradi, kasb tayyorgarligining maqsadi va vazifalari va mazmunini  belgilaydi, malaka talablarini ilgari suradi, ta`limning ilg’or-texnologiyalari va shakllarini  tanlashni           taqazo etadi. Ishlab chiqarish  pirovard natijada kadrlarning sifati  raqobatbardoshligiga baho beradi.

5. Kasb-hunar kollejining ilmiy uslubiy kengashi qarori bilan kiritiladigan soatlar miqdori qancha?

Javob:      80-220 soat

6. Mehnat shartnonasi asosida ishga qabul qilingan rahbar va pedagoglar qancha muddatdan keyin attestatsiyadan o’tkaziladi?

Javob:      3 yil.

7. Milliy dastur bo’yicha kadrlar malakasini oshirish va qayta tayyorlash nimalarga qaratilgan?

Javob:      Pedagog kadrlarning malakasini oshirish va ularni qayta tayyorlashning zamon talablariga  moslashuvchan, ta`limning yuqori  sifatli va barqaror rivojlanishini ko’zlovchi tizimi vujudga  keltiriladi. Peadagog kadrlar ildam qayta  tayyorlash  va ularning malakasini oshirish, raqabotbardosh darajada ularning kasb sifatini qo’llab-quvatlash ta`minlanadi.

8. Ochiq dars qanday o’tkaziladi?

Javob:      Ochiq dars barcha darslardek doimiy ishchi sharoitda o’tkaziladi. Ochiq darsga  kirganlar dars  boshlanmasdan oldinroq kirib dars vaqtida darsga xalaqit bermaydilar. Darsning borishini  diqqat bilan kuzatib dars tugagach  o’tkazuvchining o’z oldiga qo’ygan maqsadiga erishganligini tahlil qiladilar.

9. Ochiq dars mavzusi kim tomonidan belgilanadi?

Javob:      Ochiq dars mavzusi muallif tomonidan belgilanadi.

1. Ochiq dars muhokamasini o’tkazish tartibi.

Javob:      Ochiq darsning tahlili kafedrada ta`lim muassasasi ma`muriyati ishtirokida o’tkaziladi. Muhokamaning  maqsadi darsning to’g’ri o’tkazilganligini baholash, tanlangan uslub va  vositalarning mufofiqligini aniqlash. Dars beruvchiga u tanlagan ayrim uslub va vositalarning  samaradorligini ko’rsatish. Muhikama quyidagi tarkibda o’tkaziladi. Avval dars bergan o’qituvchi, keyin dars tahlilida    ishtirok etgan o’qituvchilar, kafedra a`zolari, ta`lim muassasasi ma`muriyati, o’quv va uslubiy ishlar bo’yicha ma`sul xodimlar dars bo’yicha fikrlarini  bildirishadi.

1. Ochiq darslar jadvali qanday tuziladi?

Javob:      Ochiq darslar jadvali kafedralar tomonidan tuzilib, o’quv jadvali bilan birga  ta`lim muassasasining  jamoasi e`tibori uchun osib qo’yiladi. Har bir o’qituvchi ikki yilda bir marta ochiq dars o’tkazadi.

2. Ochiq darslar o’quv jarayonlarining qaysi shakllarida o’tkaziladi.

Javob:      Ochiq dars o’quv jarayonining barcha shakllarida o’tkaziladi, ya`ni ma`ruza. Amaliy darslar, laboratoriya va boshqalar.

3. Ochiq darsni o’tkazish tartibi qanday belgilanadi?

Javob:      Ochiq darslar nazariy va amaliy darslarda o’tkazilishi mumkin. Ochiq darslar biror mavzu bo’yicha muayyan bir texnologiyalar asosida o’tkazilib, darsda ishtirok etganlar o’qituvchining dars  ish uslubini, o’qitish texnologiyalarini o’rganish, tajriba almashishi ko’zda tutiladi. O’tkaziladigan ochiq darslar o’tkazilishi saviyasiga qarab ommolashtirilishi mumkin.

4. Pedagog xodimlarni tayyorlash, ularning malakasini oshirish va qayta tayyorlashni tashkil etish qaysi organlarning vakolatiga kiradi?

Javob:      Pedagog xodimlarni tayyorlash, ularning malakasini oshirish va qayta tayyorlashni tashkil etish Xalq ta`limi Vazirligi Oliy va o’rta maxsus ta`lim Vazirligi kafolatiga kiradi.

5. Respublika tasarrufida bo’lmaydigan ta`lim muassasalarini tashkil etish, qayta tashkil etish va tugatish hamda ularning ustavlarini ro’yxatga olish qaysi organning vakolatiga kiradi?

Javob:      O’zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi

6. Ta`lim muassasalari rahbari mehnatining  natijasi nimalarda namayon bo’ladi?

Javob:      Bilimli va malakali kadrlarni tayyorlab yetkazishda.

7. Ta`lim muassasasalari xodimlariga ish vaqtining qanday muddati belgilanadi?

Javob:      Ish vaqtining  qisqartirilgan muddati  belgilanadi.

8. Ta`lim muassasasi va ota-onalar jamoasi o’rtasida faol ish olib borishning muhim shakli nimada?

Javob:      Ota-onalar kengashi tuzilib, ta`lim muassasasi va o’quvchilar o’rtasida  ish olib  boriadi.

9. Ta`lim muassasasi nimaga asosan davlat akkreditatsiyadan mahrum etilishi mumkin?

Javob:      Ta`lim muassasasi akkreditatsiyalash vakolati davlat organi tomonidan amalga  oshirilgan  attestatsiya natijalariga  binoan akkreditatsiyadan mahrum etilishi mumkin

1. Ta`lim sohasida mahalliy davlat hokimiyati organlarining vakolatlari nimadan iborat?

Javob:      Mahalliy davlat hokimiyati organlari:

— Ta`lim muassasalari faoliyatining  mintaqalarini ijtimoiy iqtisodiy rivojlantirish  ehtiyojlariga  muvofiqligini ta`minlaydilar.

— Ta`lim muassasalarini  tashkil etadilar, qayta tashkil etadilar va tugatadilar(respublika tasarrufida bo’lgan muassasalar bundan mustasno) ularning ustavlarini ro’yxatga oladilar.

— O’z hududlaridagi ta`lim muassasalarini vakolat doirasida moliyalash miqdorini  va imtiyozlarini belgilaydilar.

— ta`lim sifati va darajasiga, shuningdek pedagog xodimlarning kasb faoliyatiga  bo’lgan  davlat qonun hujjatlariga muvofiq boshqa vakolatlarni ham oshiradilar.

1. Ta`lim sohasidagi davlat siyosatining asosiy prinsiplari.

Javob:      Ta`lim O’zbekiston Respublikasi ijtimoiy taraqqiyot sohasida ustuvor deb e`lon qilinadi. Ta`lim sohasidagi  davlat siyosatining asosiy prinsiplari quyidagilardan iborat:

• Ta`lim va tarbiyaning insonparvar demokratik xarakterda ekanligi;
• Ta`limning uzluksizligi va izchilligi;
• Davlat ta`lim tizimining ilmiyligi va dunyoviyligi;
• Ta`limda umuminsoniy va milliy ma`naviy qariyatlarni ustivorligi;
• Davlat ta`lim standartlari qoidasida hammaning ta`lim olish uchun imkoniyat yaratilganligi
• Tayanch ta`limning majburiyligi;
• Ta`lim dasturlarini tanlashga yagona va tabaqalashtirilgan yondashuv;
• Bilimli bo’lishni va iste`dodni rag’batlantirish;
• Ta`lim tizimida davlat va jamoat boshqaruvini uyg’unlashtirish.

2. Ta`limni kasbiy mehnat faoliyati bilan birga olib boruvchi shaxslar uchun o’quv jjarayoni shakli

Javob:      Sirtqi ta`lim olish

3. Ta`limni standartlashtirish ob`ektlari.

Javob:      3 ta

4. Ta`limning standartlashtiriladigan turlari nechta?

Javob:      O’rta, o’rta maxsus va Oliy ta`lim muassasalari.

5. Ta`limni standartlashtirish ob`ektlari nechta?

Javob:      3 ta

6. Umumiy o’rta ta`lim va uning bosqichlari?

Javob:      – boshlang’ich ta`lim (I-IY sinflar)

• umumiy o’rta ta`lim (I-IX sinflar)

Boshlang’ich ta`lim umumiy o’rta ta`lim olish uchun zarur bo’lgan savodxonlik,  bilim va ko’nikma asoslarini shakllantirishga qaratilgandir. Maktabning birinchi sinfiga bolalar olti-yetti yoshdan qabul qilinadi.

Umumiy o’rta ta`lim bilimlarining zarur hajmini beradi, mustaqil fikrlash, tashkilotchilik qobiliyati va amaliy ko’nikmalarni rivojlantiradi, dastlabki tarzda kasga yo’naltirish va ta`limning nabatdagi bosqichin tanlashga yordam beradi.

Bolalarning qobiliyati, iste`dodini rivojlantirish uchun ixtisoslashtirilgan maktablar tashkil etilishi mumkin.

7. Umumiy o’rta ta`lim uchun davlat ta`lim standartlari va boshqa zaruriy-me`yoriy hujjatlarni ishlab chiqarish vazifalari kimga yuklatilgan?

Javob:      Ta`limni boshqarish bo’yicha vakolatli davlat organi tomonidan amalga oshiriladi.

8. Umumiy o’rta ta`limdan o’rta maxsus, kasb-hunar ta`limiga o’tilishi qanday tartibda ta`minlanadi?

Javob:      O’rta maxsus, kasb-hunar ta`limiga o’quvchilar o’rta maktablardan berilgan tavsifnoma asosida qabul qilinadi?

9. O’qituvchi va o’quvchi o’rtasida doimiy bo’lmagan o’quv jarayoni shakli.

Javob:      Qo’shimcha darslar, to’garak mashg’ulotlar va sinfdan tashqari ishlar.

1. O’qituvchiga qanday hollarda murabbiy-ustoz tayinlanishi shart?

Javob:      Pedagogik mahorati va tajribasi kam bo’lgan yosh o’qituvchilarga murabbiy ustoz tayinlanadi

1. O’quv rejasining ta`lim tizimidagi o’rni nimadan iborat?

Javob:      O’quv rejasi ta`lim mazmunidan kelib chiqib akademik litsey va kasb-hunar kollejlari tayyorlov yo’nalishlari bo’yicha alohida tuziladi. O’quv rejalar o’rta maxsus, kasb-hunar ta`limi muassasalari uchun asos hisoblanadi.

2. O’quvchilarning fanlarni yomon o’zlashtirganligini aniqlab, amaliy yordamni kim ko’rsatadi?

Javob:      Guruh rahbari va fan o’qituvchilari.

3. O’zbekiston Respublikasining «Ta`lim to’g’risida”gi Qonuni qachon qabul qilindi?

 Javob:      1997 yil 29 avgustda   O’zbekiston Respublikasi Oliy Majlisining IX sessiyasida qabul qilngan.

4. O’zbekiston Respublikasining «Ta`lim to’g’risida”gi Qonuniga ko’ra O’zbekistonda necha yillik majburiy ta`lim joriy etilgan?

Javob:      11 yillik majburiy ta`lim joriy qilingan.

5. O’zbekiston Respublikasining «Ta`lim to’g’risida”gi Qonuniga ko’ra O’zbekistonda umumiy o’rta ta`lim necha yil qilib belgilangan?

Javob:      Umumiy o’rta ta`lim 9 yillik qilib belgilangan

6. O’zbekistonda uzluksiz ta`lim tizimi standartlari ta`rifini aniqlang.

Javob:    bitiruvchilariga  qo’yiladigan umumiy malaka talablarini, kadrlar tayyorlash sifati va ta`lim  muassasalari faoliyatini baholash mezonlari va mexanizimlarini aniqlash orqali kadrlar tayyorlash sohasida eng maqbu  Ta`lim jarayonini belgilab berish, o’qitishning asosiy  mazmunini, ta`lim muassasalari  l tartibga solish darajasiga va o’rta maxsus, kasb-hunar ta`limining  kafolatlangan darajasi va sifatiga erishishga qaratilgan me`yoriy hujjatlar majmui.

7. O’rta maxsus, kasb-hunar ta`limi dasturi.

Javob:      Kasb-hunar ta`limi tayyorgarligining asosiy mazmunini aniqlovchi hujjatlar to’plami. Kasb-hunar ta`limi dasturi kasb-hunar kolleji bitiruvchisiga egallagan kasbi bo’yicha ishni malakali bajarish imkonini berish  hajmidagi ma`lum kasbga doir umumkasbiy va maxsus fanlarni hamda  ishlab chiqarish ta`limi va amaliyotini o’z ichiga oladi. Kasb-hunar ta`limi dasturini muvaffaqiyatli egallash kasb-hunar kollejlari bitiruvchilarini kasbi va ixtisosligi bo’yicha mehnat faoliyatini amalga oshirish huquqi bilan ta`minlaydi.

8. Beruniy, Al-Xorazmiy, Ibn Sino, Imom Al-Buxoriy, At-Termiziy, Motrudiy, Farg’oniy, Marg’iloniy, Naqshbandiy, G’ijdivoniy, Yassaviy, Najmiddin Kubro, Farobiy, Behzod, Navoiy, Ulug’bek, Boburlar kabi buyuk allomalarimizning ma`naviy-ma`rifiy yo’nalishlardagi ta`limoti.

Javob:      Mazkur allomalar ta`limotida ezgulik, adolat, ma`rifat va isoniy fazilatlarni ulug’lovchi g’oyalar aks etgan.

9. O’zbekiston Respublikasi davlat tuzilishiga ko’ra qanday davlat?

Javob:      Davlat tuzilishiga ko’ra O’zbekiston unitar davlat hisoblanadi.

1. O’zbekiston Respublikasi Prezidentligiga navbatdagi saylov qachon o’tkaziladi?

Javob:      2007 yil dekabr oyining 3-o’n kunligi yakshanbasida o’tkaziladi.

1. Davlatlar tuzilish shakliga ko’ra qanday turlarga bo’linadi?

Javob:      Dablatlar tuzilishi shakliga ko’ra unitar, federativ, konfederativ bo’ladi.

2. Demokratik davlat boshqa turdagi davlatlardan nimasi bilan farq qiladi?

Javob:      Davlat boshqaruv organlariga saylab qo’yilishi, davlat  boshqaruvida  xalqning faol ishtiroki

3. O’zbekiston davlat hokimiyati tizimida ijro etuvchi organ nomi?

Javob:      Vazirla Mahkamasi

4. Erkinlikni qanday tushunasiz?

Javob:      Huquq va erkinlik o’rtasidagi farq ma`lum ma`noda shartlidir. Erkinlik tushunchasi  shaxsning mustaqilligi, uning ichki dunyosiga tashqaridan ta`sir ko’rastilishidan muxofaza etilishi bilan ma`lum darajada bog’liqdir. Masalan, vijdon, diniy e`tiqod, fikr va so’z  erkinligi bilan ma`lum darajada bog’liqdir. Masalan, vijdon, diniy e`tiqod, fikr va so’z  erkinligi, badiiy, ilmiy texnik va boshqa ijod turlarining erkinligi kabilar. Erkinlik va shaxs daxlsizliklar qonun  bilan kafolatlanadi va faqatgina qonunda belgilangan ratibda vakolatli davlat organlari tomonidan cheklanishi mumkin.

5. Mafkuara nima?

Javob:      (arabcha fikrlar majmui)- Muayyan-ijtimoiy guruh, qatlam, millat, jamiyat, davlat manfaatlari, orzu-istaklari va maqsad-muddaolari  ifodalangan  g’oyaviy, nazariy qarashlar va  ularni amalga oshirish tizimi.

6. Konstitutsiyaga binoan O’zbekiston Respublikasi Prezidenti qanday hokimiyat boshlig’i hisoblanadi?

Javob:      O’zbekiston Respublikasi Prezidenti  davlat hokimiyati  boshlig’I, Qurolli kuchlarning Oliy bosh qo’mondoni.

7. I. Karimovning “O’zbekiston XXI asr bo’sag’asida:” asarida qamrab ilingan mavzular.

Javob:      I. Karimovning “O’zbekiston  XXI asr bo’sag’asida: xavfsizlikka tahdid, barqarorlik shartlari va taraqqiyot kafolatlar” asari 1997 yil nashr etilgan bo’lib, unda quyidagi mavzular  mavjud.

1. Xafsizlikka tahdid.
2. A) Mintaqaviy majoralar
3. B) Diniy ekstrimizm va fundamentalizm
4. V) Buyuk davlat shovinizm, agressiv millatchilik
5. G) Etnik va millatlararo ziddiyatlar
6. D) Korrupsiya va jinoyatchilik
7. Barqarorlik shartlari va taraqqiyotlari hamda taraqqiyot kafolatlari.

1)Ma`naviy-qadriyatlar va milliy – o’zlikni anglashning tiklanishi

• Davlatchilikning shakllantirish va mudofaa qobiliyatini mustahkamlash va boshqalar.

8. Siyosiy terrorizmning dastlabki avlodi.

Javob:      Fitna va suiqasdlar

9. Diniy aqidaparastlik deganda nimani tushunasiz?

Javob:      Diniy aqidaparastlik salbiy ta`sir ko’rsatadi. Diniy aqidaparastlik  jamiyatdagi qonun-qoidalar, diniy talablarga mos bo’lishini talab qilishadi. Ular jamiyat  taraqqiyotini din vujudga kelgan davrga qaytarish g’oyasini ilgari suradilar. Tarix g’ildiragini orqaga qaytarish esa insoniyatga og’ir kulfatlar keltiradi. Masalan, Tojikiston yoki Afg’oniston  davlat tizimining  aqdaparastlarga o’tishi davlat terrorizmini keltirib chiqaradi.

1. O’zbekiston joylashuvining geosiyosiy jihatdan qulay taraflari nimada?

Javob:      O’zbekiston Markaziy Osiyo mintaqasining transport, boy hamda mustaqil energetika omillari markazida joylashgan. Mamlakatimiz qulay tabiiy iqlim sharoitiga ega. Bizda qadimiy dehqonchilik madaniyati va boy mineral xom-ashyo resurslari bor. Davlatimiz neft, gaz kabi iqtisodiyotning asosi bo’lgan tarmoqlarga ega.

1. “Fundamentalizm” tushunchasi sifatida ilk bor qachon va qayerda rasman ishlatila boshlandi?

Javob:      Birinchi bor 1908 yil Amerikada qo’llanila boshlandi. Unda Amerikaning xristiyanlar xristiyanlikning asosiy  fundamental prinsiplari nomli tushunchani qo’llay boshladilar.

2. Mamlakat siyosiy hayotini erkinlashtirish deganda nimani tushunasiz?

Javob:      Mamlakatimiz siyosiy hayotining barcha sohalarini, davlat va jamiyat qurilishini  erkinlashtirish lozim. Bu jarayonda avvalo fuqarolarning siyosiy faolligini kuchaytirish va insonning  o’z qobiliyatini to’la ro’yobga chiqarishi uchun tegishli shart-sharoit yaratish lozim. Jamiyatda mavjud bo’lgan turli manfaatlar, qarama-qarshi kuchlar va harakatlar o’rtasidagi  muvozanatni ta`minlaydigan samarali mexanizmni  shakllantirish hayotimizning barqaror va mustahkam taraqqiyotining kafolatidir. Mamlakat siyosiy hayotida haqiqiy ma`nodagi  ko’p partiyaviylik muhitini qaror toptirish darkor. Har bir  partiya  muayyan ijtimoiy qatlamga  tayangan holda uning manfaatlarini himoyachsi sifatida o’zining aniq va ravshan harakat  dasturiga ega bo’lishi kerak. Nodavlat tuzilmalar, hukumatga qarashli bo’lmagan va jamoat  tashkilotlarining, fuqarolarining o’zini-o’zi boshqarish organlarining faoliyatiga yanada  mustahkamlash va rivojlantirish lozim.

3. Qaysi davlatda amalga oshirilgan tub islohatlar davlat qurilishi muhim ahamiyat kasb etgan?

Javob:      O’zbekistonda

4. Prezident I. Karimov tomonidan jamiyatni isloh etishning besh tamoyili ishlab chiqilgan. Ularning qaysi birida iqtisodiyotning siyosatdan ustunligi va mafkuradan xolisligi aytilgan?

Javob:      Birinchisida, ya`ni iqtisodning siyosatdan ustivorligi mafkuradan holi bo’lishi tamoyili belgilangan.

5. Qaysi davlat birinchi bo’lib O’zbekistonning davlat mustaqilligini tan olgan?

Javob:      Turkiya

6. O’zbekiston Respublikasi davlat hokimiyati tizimi qanday?

Javob:      O’zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasining 11-moddasiga ko’ra Davlat  hokimiyati tizimi 3 ta boshqaruv  hokimiyatidan ya`ni, qonun chiqaruvchi-Oliy Majlis. Ijro etuvchi-Vazirlar Mahkamasi. Sud hokimiyatidan va to’rtinchi hokimiyat bo’lgan ommaviy axborot vositalaridan iborat.

7. Jamiyatda aholining juda oz qismi manfaatini himoya qilgan mafkura ham bo’lishi mumkin. Mohiyatiga ko’ra bu qanday mafkuara bo’ladi?

Javob:      Muxolifat deyiladi.

8. Demokratik siyosiy institutlar nima?

Javob:      Ombudeman. Inson huquqi erkinliklarini himoya qilish bo’yicha siyosiy institut.

9. Islom fundamentalizmini keltirib chiqarayotgan sabablar.

Javob:      Islom fundamentalizmi va ekstremizmini keltirib chiqargan sabablardan  biri — g’arb  davlatlarining IX asr oxiri va XX asr  boshlarida sharqda  amalga oshirilgan mustamlakachilik  siyosati edi. Bundan tashqari XX asrning 70 yillaridan boshlab  islom omilining ta`siri orta  boshladi. Yangi tashkil topgan davlatlarda ham bu hol kuzatiladi. Diniy reaksion kuchlarning  hokimiyatga intilishi islom fundamentalizmini harakatga keltiruvchi kuchdir. Bundan tashqari musulmon  davlatlarini birlashtirish asosida xalifalik davlatni tuzish g’oyasi ham fundamentalizmni harakatga keltiruvchi sababdir.

9. O’zbekiston Respublikasi Davlat madhiyasi qachon qabul qilingan?

Javob:       1992 yil 10 dekabr

1. Fuqarolik jamiyati deganda nimani tushunasiz?

Javob:      Ma`lum ijtimoiy tizim bo’lib, unda shaxsga iqtisodiy va siyosiy turmushni o’z ixtiyori asosida qurishga to’la erkinlik kafolatlanadi. Fuqarolik jamiyatida umuminsoniy huquqlar  ta`minlanadi va siyosiy turli fikrlar o’rnatiladi. Davlatning ko’pchilik vazifalari mahalliy joylarda fuqarolarning o’zini — o’zi  boshqarishorganlariga, jamoat birlashmalariga, nodavlat tashkilotlarga o’tadi.

1. O’zbekiston Respublikasida jamoat birlashmalarini tarqatib yuborish qaysi organ tomonidan amalga oshiriladi?

Javob:      Jamoat birlashmalarini tarqatib yuborish, ular faoliyatini taqiqlab yoki cheklab  qo’yish faqat sud qarori asosidagina amalga  oshiriladi.

2. O’zbekiston Respublikasi Prezidentligiga birinchi umumxalq saylovi qachon o’tkazilgan?

Javob:      1991 yil 29 dekabr

3. O’zbekiston milliy valyutasi qachon joriy etildi?

Javob:      1994 yil 1 iyul.

4. O’zbekiston Respublikasi davlat hokimiyati tizimi qanday prinsipga asoslangan?

Javob:       Demokratik prinsiplarga asoslangan.

5. O’zbekistonda saylovlar qaysi asoslarda amalga oshiriladi?

Javob:      O’zbekiston Respublikasida saylovlar umumiy, keng, to’g’ridan-to’g’ri saylov huquqi asosida  yashirin ovoz berish yo’li bilan o’tkaziladi.

6. O’zbekiston Respublikasining “Ta`lim to’g’risida”gi Qonun qachon qabul qilingan?

Javob:      1997 yil 29 avgust birinchi chaqiriq  Oliy majlisining IX sessiyasida.

7. O’zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasida ko’rsatilgan moddalar va qonunlar asosida “Kadrlar tayyorlash milliy dasturi” qachon qabul qilingan?

Javob:      1997 yil 29 avgust birinchi chaqriq Oliy majlisining IX sessiyasida.

8. O’zbekiston qachon BIRLASHGAN MILLATLAR TASHKILOTI ga  Javob:      `zo bo’ldi?

Javob:      1992 yil 2 mart

9. O’zbekiston qaysi harbiy ittifoq bilan hamkorlik o’rnatgan?

Javob:      NATO ning “Tinchlik yo’lida hamkorlik” dasturida ishtirok etmoqda.

1. O’zbekistonda millatlararo munosabatlar.

Javob:      Respublikamizda  millatlararo munosabatlar do’stlik, o’zaro ishonch asosida tashkil. Hududimizda  yashovchi barcha millat va elatlarning tillari, uruf odatlari va an`nalarini hurmat qilish amaldagi qonunlarimizda belgilab qo’yilgan.

1. O’zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi asos qilib olingan hujjatlar.

Javob:      Inson huquqlari bo’yicha umumjahon Deklaratsiyasi, iqtisodiy-ijtimoiy va huquqlar bo’yicha xalqaro Pakt fuqarolik huquqlari va siyosiy huquqlar to’g’risidagi  Pakt.

2. O’zbekiston Respublikasi Prezidenti farmonlari va farmoyishlarining ijrosini ta`minlovchi organ.

Javob:      Vazirlar Mahkamasi.

3. Huquqiy davlatning asosiy belgisi.

Javob:      Qonun ustivorligi.

4. O’zbekistondagi institutsional o’zgarishlar nimadan iborat?

Javob:      institutsional o’zgarishlar davlat boshqaruv hokimiyati strukturasidagi  o’zgarishlar. Mustaqillik yillarida ko’pgina Vazirlik va konsernlar tashkil etildi. Bugungi kun  talabiga javob beraolmaydigan davlat organlari tugatildi. 1992 yildan boshlab viloyat va tumanlar vakillik va ijora etuvchi hokimiyatlarni o’zida birlashtirgan hokimlik lavozimi  ta`sis  etila boshladi. Tashqi ishlar Vazirligi va Mudafaa vazirligi kabi yangi hokimiyat organlari vujudga keldi.

5. O’zbekistondagi islohatlar birinchi bosqichining asosiy yo’nalishi nima?

Javob:      1-bosqich. 1990-1992 yillarni o’z ichiga oladi. Bu yillarda Yangi xo’jalik mexanizimi barcha asosiy usullar uzil-kesil harakatga kelishi, davlat byudjeti  kamomadiga, aholining   daromadlari hamda uni tovar bilan ta`minlash o’rtasidagi nomutanosiblikka barham berishish pulning qadrsizlanishi kuchayib borishini to’xtatish, mazkur bosqichda xalq xo’jaligining barcha tarmoqlarida mulk munosabatlarini tubdan o’zgartirish, zarar ko’rib ishlaydigan korxonalar zimmasiga o’z ishini o’nglab olish vazifasini yuklash nazarda tutiladi.

6. O’zbekiston diniy tashkilot tuzish mumkinmi?

Javob:      Amaldagi qonunlarga zid bo’lmasa va rasmiy ro’yxatdan o’tgan bo’lsa  diniy tashkilot tuzish mumkin.

7. Prezidentlik Respublikasi boshqaruviga xos xusiyatlar.

Javob:       Prezident xalq tomonidan saylanadi, davlat hukumatini tuzadi. U Prezidentga  hisobat beradi. Uning oldida javobgardir, davlatni boshqarishda Prezidentning vakolati ma`suliyati parlamentdan kengroq hisoblanadi?

8. Mustaqillikning dastlabki yillarda “Islom omilining” faollashuv sabablari.

Javob:      Sobiq ittifoqning parchalanishi munosabati  bilan boshqa harakatlar kabi diniy harakatlar ham kuchayadi. Uning sabablari quyidagicha:

• Mustaqillik munosabati bilan diniy e`tiqod erkinligining ta`minlanishi.
• Uzoq yillar davomida kommunistik mafkurani amaldagi jilovbardorligi diniy g’oyalarni va  tashkilotlarni o’zlariga raqib deb hisoblab kelganligi.
• Kommunistik mafkuraning hukmron millat manfaatlarini himoya qilganligi va boshqa milatlarning  manfaatlariga qarshi qaratilganligi.
• Milliy o’zlikni anglash, ma`naviy qadriyatlarni tiklashda dindan foydalanishga urinishning kuchayishi islom omilining  faollashuviga cabab bo’ldi.

9. O’zbekiston Vatan himoyachilari kuni.

Javob:      14 yanvar

1. O’zbekiston YUNESKO ga qachon kirdi?

Javob:      1993 yil 29 oktabr.

1. Markaziy Osiyo Hamkorligi tashkilotiga qaysi davlatlar

Javob:      O’zbekiston, Qirg’iziston, Tojikiston, Turkmaniston, Qozog’iston

2. Mustaqillik tufayli ijtimoiy-siyosiy sohada erishgan eng asosiy yutuqlarimiz.

Javob:      O’zbekiston Respublikasi mustaqillika erishgandan keyingi qisqa davr ichida nufuzli xalqaro  tashkilotlarga a`zo bo’ldi. 120 dan  ortiq davlat bilan rasmiy diplomatik  munosabatlar o’rnatildi. Ichki siyosiy sohani erkinlashtirish, ko’p partiyaviylik tizimi shakllantirildi. Ijtimoiy  sohada esa xalqning ongi va tafakkurida hayotga, mehnatga munosabati o’zgardi. Xalqimizning ijtimoiy ahvoli va moddiy turmush tarzi tobora yaxshilanib bormoqda.

2. Mafkuraviy immunitet nima?

Javob:      Shaxs ijtimoiy guruh, millat, jamiyatning turli zararli g’oyaviy ta`sirlardan himoyalashga xizmat qiluvchi tizim.

3. G’oya nima?

Javob:      Inson tafakkurida vujudga keladigan ijtimoiy xarakterga ega bo’lgan, ruhiyatga kuchli  ta`sir o’tkazib, jamiyat va odamlarni harakatga chorlaydigan maqsad muddao sari yetaklaydigan kuchli teran fikr.

4. O’zbekistondagi bo’lg’usi parlament yuqori palatasiga saylovlar necha bosqichli bo’ladi?

Javob:      2 bosqichli.

5. Demokratiyaning asosiy mezonlari.

Javob:      Qonun oldida barchaning tengligi, fuqarolarning davlat boshqaruvida faol ishtiroki. Davlat boshqaruv organining saylab qo’yilishi. Fuqarolarning o’z hohish irodasini  erkin ifodalash huquqiga egaligi. Ozchilikning ko’pchilikka bo’y sunishi, barcha fuqarolarning millati,  elati, ijtimoiy kelib chiqishi va diniy etiqodidan qatiy nazar    teng huquqliligi davlat va  jamiyat boshqaruvida qonun ustivorligi, saylov va saylanish huquqi va boshqalar.

6. Iqtisodiyot soxasini  yanada  erkinlashtirishdan  asosiy  maqsad  nima?

Javob:      Erkin  bozor  munasabatlarni  shakillantirish, kuchli  bozor islohatlarni yanada  chuqurlashtirish, barqoror va  o’zaro  munosib  erkin  iqtisodiyot  tamoillarni  joriy  etish.

Ishlab  chiqaruvchilarga  erkinlik  berish  va  ular  o’rtasida sag’lom  raqobatni  vujudga keltirish.

7. Ozbekistonda qaysi ikki siyosiy partiya 2000 yil 14 aprelda birlashdi?

Javob:      2000  yil 14 aprelda “Vatan taraqqiyoti” va “Fidokorlar” partiyalari  birlashdi.

8. O’zbekistonda hozirgi kunda 5ta siyosiy partiya faoliyat ko’rsatmoqda?

Javob:      O’zbekistonda hozirgi kunda 5ta siyosiy partiya faoliyat ko’rsatmoqda:

1. Xaliq Demokratik partiyasi.  2. Milliy tiklanish partiyasi.  3. Adolat-sotsiyal demokratik partiyasi. 4.Fidokorlar milliy tiklanish partiyasi. 5.Tadbirkorlar va ishbilarmonlar harakati O’zbekiston libral-demokratik  partiyasi.

139.M ustaqillik Deklarotsiyo qachon qabul qilingan?

Javob:      Mustaqillik Deklaratsiyasi 1990 yil 20 iyunda qabul qilingan.

140.Qaysi davlat va qachon birinchi bo’lib Toshkentda elchixona  ochgan?

Javob:      Amerika  qo’shma  shtatlari

141.O’zbekistin Yevropaning qaysi davlatida va qachon birinchi elchixonasin ochgan?

Javob:      Fransiya

142.O’zbekiston Davlat bayrogi qachon qabul qilingan?

Javob:      O’zbekiston Davlat bayrogi 1991 yil  18 noyobrda qabul qilingan.

3. Fuqoralik jamyati nima?

Javob:      Fuqoralik jamiyati insonning o’zini-o’zi  kamol  toptirishga yordam  beradi hamda shaxs

Manfaatlari, uning huquqiy erkinliklari  ro’yobga chiqishga ko’maklashadi.

144.O’zbekistonda kimlar va qaysi orginlar xalq  nomidan ish yurtish huquqiga ega?

Javob:      O’zbekiston Respublikasi Prezidenti va O’zbekiston Respublikasi Oliy Majlisiga

saylangan  xalq deputatlari

145.O’zbekiston Respublikasi Prezidentligiga navbatdagi umumxalq saylovi qachon o’tkazildi?

Javob:      200

6. Oliy Majlis deputatligiga o’tkazilgan saylovdan so’ng Parlamentning birinchi yig’ilishi kim tomonidan chaqiriladi?

Javob:      Markaziy saylov komissiyasi tomonidan saylovdan so’ng 2 oydan kechiktirmay chaqiriladi.

7. Oliy Majlis vakolatlari.

Javob:      Kostitutsiya va qonunlarni qabul qilish, ularga o’zgartirishlar va qo’shimchalar kiritish, ichki va tashqi siyosatning asosiy yo’nalishlarini  belgilash, davlat strategik  dasturlarini qabul qilish. Qonun chiqaruvchi, ijro etuvchi  va sud hokimiyati tizimini va vakolatlarini belgilash, ma`muriy hududiy tuzilish va chegaralarini  va sud hokimiyati tizimini va vakolatlarini belgilash, ma`muriy hududiy tuzilish va chegaralarini o’zgartirish, xalqaro shartnomalarni va bitimlarni  ratifikatsiya va denonsatsiya  qilish, davlat mukofatlarini va unvonlarini ta`sis etish va boshqalar.

8. Vazirlar Mahkamasining tarkibi kim tomonidan tuziladi?

Javob:      O’zbekiston Respublikasi Prezidenti va  u Oliy Majlis tomonidan tasdiqlanadi.

9. Vaqtincha Muvaqqat mazmunga ega bo’lgan davlat tuzilish shakli qanday nomlanadi?

Javob:      Muvaqqat hukumat.

1. MDH ga qachon asos solingan?

Javob:      1991 yil 21 dekabrda

1. O’zbekiston Respublikasida oliy davlat vakillik organi nima?

Javob:      Oliy Majlis

2. O’zbekiston Respublikasida davlat mustaqilligi to’g’risidagi referendum qachon o’tkazildi?

Javob:      1991 yil 29 dekabr.

3. O’zbekiston Respublikasida qanday sudlar tuzilishiga yo’l qo’yilmaydi?

Javob:      Sudlar tashkil etish va ularning  faoliyat  ko’rsatish tartibi qonun  bilan belgilanadi. Favqulotda sudlar tuzilishiga yo’l qo’yilmaydi.

4. Nodavlat tashkilot deganda qanday tashkilotlarni tushunasiz?

Javob:      O’zbekiston Respublikasida qonunda belgilangan tartibda ro’yxatdan  o’tkazilgan  kasaba  uyushmalari, olimlarning jamiyatlari, Xotin-qizlar, faxriylar va yoshlar tashkilotlari ijodiy yushmalar, ommaviy harakatlar va fuqarolarning boshqa uyushmalari, nodavlat tashkilotlari sifatida e`tirof etiladi.

5. Siyosiy partiya nima?

Javob:      Qarash va maqsadlari bir bo’lgan turli tabaqa va guruhlardan fuqarolarning siyosiy  maqsadini ko’zlab tuzgan birlashmalari tashkilotlaridir. Siyosiy partiyalar saylovlarda  ishtirok etib tegishli organlarga o’z vakolatlarini o’tkazish orqali davlat hokimiyati organlari  faoliyatida ishtirok etadi.

6. O’zbekiston Respublikasida siyosiy portiyolar qanday huquqlarga ega?

Javob:      Siyosiy portiyolar turli tabaqa va guruxlarning siyosiy irodasini ifodalaydilar va o’zlarning

demakratik yo’l bilan saylab qo’yilgan vakillari orqali davlat hokimyatini tuzishda ishtirok etadilar.

Siyosiy portiyolar o’z  foilatlarni molyaviy taminlash manbalari haqida Oliy Majlisga yoki u

vakl qilgan  orginga belgilangan tartibda oshkora hisabotlarni berib turadi.

157.O’zbekiston Respublikasida sud tizmini isloh qilishning asosiy vazifasi nimalardan iborat?

Javob:      Sudlarning mustaqilligini taminlash va jamiyatdagi mavqiyni oshirish.

158.Unitar davlotga xos bolgan belgi nima?

Javob:      Davlatning oddiy ko’rinishi bo’lib, hudud konstitsiyo,fuqoralik,oliy davlat hokimyati

yagona bo’ladi.(Ozbekiston)

159.Qaysi huquqiy-me’yoriy akt oliy yuridik kuchga ega?

Javob:        O’zbekiston Respublikasi Konstitutsiyosi.

160.Federativ davlat deganda nimani tushinasiz?

Javob:      Davlat tuzilishining murakkab shakli.Federativ davlat malum siyosiy mustaqillikga

ega davlatlarning birlashishi natijasida vujudga keladi.Federativ davlat milliy yoki hududiy

1. E’trof etilgan eng demokratik shaklini aniqlang.

Javob:      Respublika tamoillar asosida tuzilishi mumkun(Rassiyo,Amerika  qo’shma  shtatlari,Hindiston,Germonyo)

2. Konfederatsiya nima?

Javob:      Murakkab davlat shakliga kiruvchi davlatlar to’liq  mustaqillkdan  foydalanadilar. Ularning har birida o’z konstitutsiyasi va qonunchilgi mavjud.

3. “Oliy Majlisning Inson huquqlari bo’yicha vakili (ombudeman) to’g’risida” gi O’zbekiston Respublikasi Qonuni.

Javob:      1997 yil 24 aprel

4. O’zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasiga ko’ra respublika tabiiy resurslari kimning boyligi hisoblanadi?

Javob:      Xalqning boyligi hisoblanadi.

5. Prezident I. Karimovning “O’zbekiston XXI asr bo’sag’asida” asarida ta`kidlashicha Orol dengizi muammosi qanday miqyosdagi muammo deb?

Javob:      Orol dengiz muammosi-milliy kulfat, mintaqaviy va umumbashariy muammodir.

6. O’zbekiston Respublikasining “Ta`lim to’g’risida” gi Qonuniga ko’ra O’zbekistonda necha yillik majburiy ta`lim joriy etilgan?

Javob:      11 yillik

7. O’zbekiston Respublikasining “Ta`lim to’g’risida”gi Qonuniga ko’ra O’zbekistonda umumiy o’rta ta`lim necha yil qilib belgilangan?

Javob:      9 yil

168.O’zbekiston Respublikasi Kadrlar tayyorlash milliy modelining asosoiy sub`ekti va ob`ekti, ta`lim  xizmatining iste`molchisi kim?

Javob:      Shaxs

9. “O’zbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Senati to’g’risida”gi Konstitutsiyaviy qonuni.

Javob:      O’zbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Senati to’g’risida”gi  Konctitutsiyaviy  qonuni 2003 yil Oliy Majlisning XII sessiyasida qabul qilingan.

1. O’zbekisto Respublikasining Konstitutsiyasiga o’zgartirishlar va qo’shimchalar kiritish to’g’risida”gi Qonuni.

Javob:      O’zbekisto Respublikasining Konstitutsiyasiga o’zgarishlar va qo’shimchalar kiritish to’g’risida”gi Qonun 1989 yil 20 oktabrda O’zSSR  Oliy Sovetining XI sessiyasida qabul qilindi”

 

 

Attestatsiya suhbatlari uchun

KОNSTITUTSIYA, IJTIMОIY, MA’NAVIY SIYOSIY VA IQTISОDIY BILIMLAR BO`YICHA SAVОLLAR

           

            1.Davlat suvеrеntеti nima:

Davlat suvеrеntеti bu davlat mustakilligi  bulib-хalkning erkin irоdasi ,iхtiyoriyoligini,davlat ichki ishlari va хalkarо munоsabatlarda хеch kimga buysunmasligi mustakilligini bildiradi.

            2.O`Z.Rеs.davlat хоkimiyat tizimini aytib  bеring?   Оliy majlis (Kоnun chikaruvchi ) vazirlar maхkamasi (ijrо etuvsi) va sud хоkimyatidan ibоrat

            3.Milliy manfaaat va davlat manfaati nima?

Uzbеk-n  Rеspublikasida хalk manfaati davlat manfaatidan ustunligi UZ-n kоnstitutsiyasida kursatilgan.

            4.Fuqarоlarning kоnstitutsiyaviy хukuki?

Uz.Rеspublikasidagi barcha fukarоlar irki, millati,ijtimоiy kеlib chikishidan ka’tiy nazar   tеng хukukka egadir. Kоnstitutsiyaga kura fukarоlarning хukuklari 3 guruхga, yani shaхsiy хukuklar, siyosiy хukuklar, ijtimоiy va iktisоdiy хukuklar.

5. O`z.Rеspublikasi fukarоlarining burchlari

 UzR Kоnstitutsiyasining 11-bоbi fukarоlarning burchlari dеb nоmlanib, unga kura UzR fukarоlari   Kоnstitutsiya va kоnunlarga riоya etishga, bоshkalarning хukuklari, erkinliklari, shani-kadr-kimmatini хurmat kilishga, Uzbеkistоn хalkining tariхiy, manaviy, madaniy mеrоsinini avaylab asrashga, atrоf, tabiiy muхitga eхtiyotkоrоna munrоsabatda bulishga, kоnun bilan bеlgilangan sоldiklar va maхalliy yiyimlarin tulashga, vatanni хimоya kilishga, kоnunda bеlgilangan хarbiy yoki mukоbil хizmatni utashga majburdirlar.

            6.O`z.Rеs.Kоnstitutsiyasiga kiritilgan охirgi uzgartirishlar va kushimchalar

 ,bu  parlamеntning ikki palatali bulishi хamda prеzidеnt vakоlatini  5 yildan 7 yilga uzaytirilishi tugrisidagi uzgartirishlardir

            7.O`z Rеs.Kоns-yasining  asоsiy printsiplari

1.Davlat suvеrеntеti. 2.Хalk хоkimiyatchiligi.3 Kоnstitutsiya va kоnunning ustunligi.4.Tashki siyosat

            8.Оliy majlisning insоn хukuklari buyicha vakili- Оmbutsman-

            9.O`zbеkistоnda saylоv ? saylоv tizimi tеng хukuklilikka asоslangan yashirin  va tugridan tugri  оvоz bеrish yuli bilan utkaziladi.

            10.Parlamеnt tushunchasi-

«Parlamеnt» suzining manоsi-«оldinda utiruvchi»  dеgan manоni anglatib, Оliy хоkimiyat оrganidir.

1. O`zbеkistоn Rеspublikasining davlat madхiyasi

 Davlat ramzi хisоblanib, 1992 yilning 10 dеkabrida kabul kilingan. Uzbеkistоn Rеspublikasining davlat  bayrоgi 1991 yilning 18 nоyabrida, davlat gеrbi 1992 yilning 2 iyulida  kabul kilingan.

            12.Kamоlоt YOIХining   maksadi

          Kamоlоt YOIХ   2000 yil 25 aprеlda tashkil tоpgan bulib uning asоsiy maksadi  yoshlarni birlashtirish ularni jamiyat uchun fоydali insоnlar kilib tarbiyalashdan ibоrat.

            13.Siyosiy partiyalar va ularning jamiyatdagi urni.

    Siyosiy partiyalar  uz faоliyatida fikrlar rang barangligi  va karashlar хilma хilligiga asоslangan dеmоkratik jamiyat barpо etish gоyasini amalga оshirish uchun хizmmat kiladi.Uzbеkistоnda bugungi kunda 5 ta siysiy partiyalar faоliyat kursatmоkda.

            14.Mintakaviy mоjarоlar va ularning оkibatlari

  Jamiyatimiz faravоnligi  va rеspublikamiz tarakkiyoti uchun хpafli bulib davlatimiz chеgaraladida yakin jоylarda  yuz bеraеtgan turli nizоlar kiradi.Masalan Afgоnistоndagi mоjоrоlar va ularning оkibatlari.SHuningdеk markaziy Оsiy mintakasidagi turli siyosiy iktisоdiy хarbiy, ekоlоgik  muammоlar kiradi.

            15.O`zbеkistоnning istiklоl tarakkiyot yuli

Uzbеkistоn uziga хоs mustakil tarakkiyot yulini tanlab оlgan.

1.Iktisоdning siyosatdan ustunligi. 2. Davlat-bоsh islохоtchi. 3. Kоnun ustuvоrligi. 4. Kuchli ijtimоiy siyosat yurgizish. 5. Bоzоr iktisоdiyotiga bоskichma-bоskich yurgizish.

6. O`zbеkistоnnig tashki siyosatining asоsiy tamоyillari.

Uzbеkistоn rеspublikasi Kоnstitutsiyasining 17 mоddasiga kura uzbеkistоn Rеspublikasi Хalkarо munоsabatlarning tula va tеng хukukli sub’kktidir.Uning tashki siyosati davlatning suvеrеn tеngligi, kuch ishlatmasvlik yoki kuch bilan taхdid kilmaslik, chеgaralarning daхlsizligi, nizоlarni tinch yul bilan хal etish, bоshka davlatlarning ichki ishlariga aralashmaslik kоidalariga va хalkarо хukukning umume’tirоf etilgan bоshka kоidalari va nоrmalariga asоslanadi.

   Rеspublika davlatning, хalkning оliy manfaatlari, faravоnligi va хavfsizligini taminlash maksadida ittifоklar tuzishi, хamdustliklarga  va bоshka davlat  tuzilmalarga kirishi va ulardan ajralib chikishi mumkin.

            17.

8. Ekоlоgik muammоlar va ularning kеlib chikish sabablari.

 Ekоlоgik muammоlarning kеlib chikish sabablari-tabiatdan оdilоna fоydalanmaslik, pala-partish frоydalanish natijasida kеlib chikadi. Masalan оrоl dеngizining kurishi.

            19..Uzbеkistоnnig stratеgik aхamiyatga mоlik zaхira rеsurslari.

 Uzbеkistоnda mashхur Mеndеlееv davriy sistеmasining dеyarlim barcha elеmеntlari tоpilgan. +gоyat stratеgik manbalar- nеft va gaz kоndеnsati. tabiiy gaz buyicha 155 ta istikbоlli kvоn. kimmatbaхо mеdallar buyicha 40 dщpn оrtik rangli. nоdir va radiaktiv mеtallar buyi cha 40 ta kоnchilik kimyo хоmashyosi buyicha 15 ta kоn kidirib tоpilgan.

1. Ekоlоgik хavfsizlikni taminlashning asоsiy yunalishlari

.Еrning хоlatini yaхshilash, tabiiy zaхiralardan fоydallanaishni tugri yulnga kuyish, suv zaхiralaridan fоydalanishni оkilоna yulga kuyish, Оrоl dеngizi хavzasidagi vaziyatni yaхshilash, хavо bushligining iflоslanishini оldini оlish, jоnli tabiatni asrash kabi. .

1. Bоzоr iktisоdiyotiga utishning asоsiy shartlaridan biri iktisоdiyotga alохida etibоr bеrish, davlatni bоshkaruv sохasidagi rоlini оshirish, оdamlarning tafakkurini uzgartirish, ularning оngida dеmоkratik kadriyatlarni , kоnunga buysunishni mustaхkamlash, aхоlini dеmоgrafik хоlatini urgangan хоlda kuchli ijtimоgiy siyosat yurgizish, bоzоrni erkinlashtirish, bоzоr iktisоdiyotiga bоskichma-bоskich utish.
2. Mustakillik tafakkuri

Mustakillik-bu millat оrzusi, uz rivоjlanish yulini uzi tanlash хukuki. Mustakillik-bu uziga bеklik, оrzular ruyobi.

3. «Milliylik», «millatchilik», «uzbеkchilik» tushunchalari. Milliylik-malum bir millatga хоs bulgan urf-оdatlar, kadriyatlar va udumlar. Millatchilik-uz millatini bоshka millatlardan ustun kuyish. Uzbеkchilik-Uzbеk millatiga хоs bulgan an’analar.
4. Milliy manaviyatning asоslari.

Tariх хоtirasi хalkningyu. jоnajоn ulkaning, davlatimiz хududining хоlis va хakkоniy  tariхini tiklash, milliy uzlikni anglashni, tadir jоiz bulsa,milliy iftiхоrni tiklash va ustirish. Хalkimizning etnik, madaniy va diniy sabr bardоshi, m a’naviy uygоnishning yana bir bitmas tuganumas manbaidir.

5. Umumbashariy muammоlar ya’ni glоbal muammоlar

butun dunyo хalklari tagdiriga bоglik muammоlardir. Masalan, Irоk vоkеalari, tеrrооrizm, giyoхvandlik, kurоllanish, tabiriy оfatlar, Оrоl muammоsi.

6. Uzbеkistоn tarakkiyotining manaviy aхlоkiy nеgizlari-хalkning bоy ma’naviy mеrоsini kadrlash, milliy istiklоl gоyalariga sadоkatli bulish, milliy kadriyatlar ruхida yashash.
7. Оila va maхallaning jamiyatdagi urni. Оila-mafkuraviy tarbiyaning muхim ijtimоiy оmillaridan biri bulib, оila- jamiyatning asоsiy nеgizidir. Maхalla- Uz-uzini bоshkarishning milliy mоdеli bulgan maхalla хalkimizning azaliy urf оdatlari va an’analariga tayangan хrоlda ulkan tarbiyaviy vazifani bajaradi. Maхalla-bu avvalо sоglоm ijtimоiy muхit maskanidir.

            28.Diniy akidaparastlik-muayyan guruхning din nikоbi оstida tajоvuzkоr gоyalaridir. 

            29 .Milliy va umumbashariy kadriyatlar-kоnun ustivоrligi, insоnning хak хukuklari va хur fikrliligi, diniy bagrikеnglik, dunyoviy bilimlarga intilish, marifatparvarlik, uzga хalklar ilgоr tajribalarini urganish.

1. Milliy gurur-Millatning uz vatanini sеvishi, uni ardоklashi, uni хimоya kilishi, uz vatanining ravnaki va mustakilligi uchun jоn kuydirishi, ajdоdlari bilan faхrlanishi, shu оna zaminda tugilganiga shukrоnalar kilishi.
2.   SHоvinizm  va  uning  оkibatlari. Frantsiyada  impеratоr  Napоlеоn  shaхsiga  siginishni  bоshlab  bеrgan  uning  оfitsеri  SHоvеn nоmi bilan bоglik. Muayyan shaхs yoki millatni bоshkalardan ustun kuyish.
3. Milliy istiklоl mafkurasi, uning nеgizlari, maksadi va aхamiyati. Milliy istiklоl mafkurasi kеng хalk оmmasining manfaatlarini maksad va idеallarini ifоda etadi.Mafkura-milliy uzlikni anglatuvchi kuch. Milliy istiklоl mafkurasining asоsiy tayanch nuktasi хam ana shunda.  MIG ning asоsiy tamоyillari dеb uning shakllanishi хususiyatlari va amal kilish usullarining imkоniyatlari va yullarini bеlgilab bеradigan yunalishlariga aytiladi. MIG ning falsafiy nеgizlarini, avvalо, ijtimоiy iafakkurning mumtоz namunalari bulgan ilmiy, dunyoviy, diniy, karashlar, jaхоn falsafasi durdоnalari bеlgilaydi. Хar kanday gоyaning vazifasi хalkni birlashtirish, manaviy ruхiy jiхatdan ragbatlantirish, gоyaviy tarbiyalash, unda mafkuraviy immunitеtni shakllantirish хamda хarоakat dasturi bulishdan ibоrat. MIG хalkimizning asriy оrzu intilishini ifоda etadi. SHuning uchun хam u bunyodkоr gоyadir
4. Ma’naviy barkamоl insоn tushunchasi-хar tоmоnlama barkamоl ruхiy хam jismоniy sоglоm mukammal insоn barkamоl insоn хisоblanadi.
5. Milliy istiklоg gоyasi-insоn va jamiyat хayotiga ma’nо mazmun baхsh etadigan, uni ezgu maksad sari еtaklaydigan fikrlar majmuidir, millat tafakkurining maхsulidir.
6. MIG ning bоsh gоyasi «Оzоd-оbоd, erkin va farоvоn хayot barpо etish».
7. Mafkura- Muayyan guruх yoki ijtimоiy katlam, millat, davlat, хalk va jamiyatning eхtiyojlari, maksad, muddaоlari, оrzu-intilishlari хamda ularni amalga оshirish tamоyillarini uzida mujassam etadigan gоyalar tizimidir.
8. Bugungi dunyoning mafkuraviy manzarasi-Хоzirgi davr dunyoda gоyaviy karama-karshiliklar murakkab tus оlgan mafkura pоligоnlari yadrо pоligоnlaridan хam kuchlirоk bulib bоrayotgan davrdir.
9. Jamiyatni birlashtiruvchi milliy gоya va mafkura
10. Jamiyatni tanazzulga оlib kеladigan gоya va mafkura- buzgunchi gоya bulib, jumladan, vaххоbiylik, хizbut taхrir, akrоmiylar, tеrrоrizm kabilar.
11. Mafkuraviy immunitеtning asоsiy хususiyatlari.Tabiatda vakuum-bushlik bulmagani kabi, mafkura sохasida хam bushlikka yul kuyib bulmaydi. YAni immunitеt kasallikka karshi kurash bulsa, jamiyatimiz хayotida jiddiy хavf tugdirayotgan yot gоyalarga kеarshi хalkimiz оngida milliy gоyamizni singdirish.
12. Marifat asоsida kurashish-Gоyaga karshi fakat gоya, fikrga karshi fakat fikr, jaхоlatga karshi fakat marifat bilan baхsga kirishish, kurashish mumkn.

 

ХALQ TA’LIMI SОХASIDAGI ХUKUKIY MЕYORIY  ASОSLARI TUGRISIDAGI         SAVОLLAR

 

1. Ta’lim tugrisidagi kоnun kachоn kabul kilingan?

    Ta’lim tugrisidagi kоnun  Rеspublika Оliy majlisining  1997 yil 29 avgust   9-sеssiyasida   kabul kilingan.5 bulim va 34 mоddadan ibоrat

 

2. Ushbu Kоnunning maksadi?

Ushbu Konun fukarоlarga ta’lim, tarbiya bеrish, kasb-хunar urgatishning хukuk.iy asоslarini bеlgilaydi хamda хar kimning bilim оlishdan ibоrat kоnstitutsiyaviy хukuk.ini ta’оdinlashga karatilgan.

3. Ta’lim sохasidagi davlat siyosatining asоsiy tamоyillari?

Ta’lim sохasidagi davlat siyosatining asоsiy tamоyillari kuyidagilardan ibоrat:

ta’lim va tarbiyaning insоnparvar, dеmоkratik хaraktеrda ekanligi;

ta’limning uzluksizligi va izchilligi;

umumiy urta, shuningdеk urta maхsus, kasb-.хunar ta’limining majburiyligi;

urta maхsus, kasb-хunar ta’limining yunalishini: akadеmik litsеyda yoki kasb-хunar kоllеjida ukishni tanlashning iхtiyoriyligi;

ta’lim tizimining dunyoviy хaraktеrda ekanligi;

davlat ta’lim standartlari dоirasida ta’lim оlishning хamma uchun оchik.ligi;

ta’lim dasturlarini tanlashga yagоna va tabakatashtirilgan yondashuv;

bilimli bulishni va istе’dоdni ragbatlantirish;

ta’lim tizimida davlat va jamоat bоshk.aruvini uygunlashti-rish.

4 Uzbеkistоn Rеspublikasining ta’lim tizimi yagоna va uzluksizligi.

 Ta’lim turlari

Uzbеkistоn Rеspublikasida ta’lim kuyidagi turlarda amalga оshiriladi:

1- maktabgacha ta’lim;

2 -umumiy urta ta’lim;

3- urta maхsus, kasb-хunar ta’limi;

4- оliy ta’lim;

5- оliy ukuv yurtidan kеyingi ta’lim;

6- kadrlar malakasini оshirish va ularni k^ayta tayyorlash;

7 -maktabdan tashkari ta’lim.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 5 Maktabgacha ta’lim

Maktabgacha ta’lim bоla shaхsini sоglоm va еtuk, maktabda uk,ishga tayyorlangan tarzda shakllantirish mak.sadini kuzlaydi. Bu ta’lim оlti-еtti yoshgacha оilada, bоlalar bоgchasida va mulk shaklidan k^ti nazar bоshka ta’lim muassasalarida оlib bоri-ladi.

 6 Umumiy urta ta’lim

Umumiy urta ta’lim bоsk.ichlari kuyidagicha:

bоshlangich ta’lim (I—IV sinflar);

umumiy urta ta’lim (I—IX sinflar).

Bоshlangich ta’lim umumiy urta ta’lim оlish uchun zarur bul­gan savоdхоnlik, bilim va kunikma asоslarini shakllantirishga karatilgandir. Maktabning birinchi sinfiga bоlalar оlti-еtti yoshdan k,abul k.ilinadi.

Umumiy urta ta’lim bilimlarning zarur хajmini bеradi, mustak.il fikrlash, tashkilоtchilik k.оbiliyati va amaliy tajri-ba kunikmalarini rivоjlantiradi, dastlabki tarzda kasbga yu-naltirishga va ta’limning navbatdagi bоsk^ichini tanlashga yor-dam bеradi.

Bоlalarning krbiliyati, istе’dоdini rivоjlantirish uchun iхtisоslashtirilgan maktablar tashkil etilishi mumkin.

 7 Urta maхsus, kasb-хunar ta’limi

Urta maхsus, kasb-\unar ta’limi оlish makradida хar kim umumiy urta ta’lim asоsida akadеmik litsеyda yoki kasb-Х2unar kоllеjida uk.ishning yunalishini iхtiyoriy ravishda tanlash хu-kuk,iga ega.

Akadеmik litsеylar va kasb-х.unar kоllеjlari egallangan kasb-хunar buyicha ishlash хukuk.ini bеradigan х.amda bunday ish yoki ta’limni navbatdagi bоsk.ichda davоm ettirish uchun asоs buladigan urta maхsus, kasb-хunar ta’limi bеradi.

Akadеmik litsеy uХuvchilarning intеllеktual krbiliyatlari-ni jadal ustirishni, ularning chukur, tabak^alashtirilgan va kasb-хunarga yunaltirilgan bilim оlishlarini ta’minlaydigan uch yillik urta maхsus u^v yurtidir.

Kasb-хunar kоllеji ukuvchilarning kasb-хunarga mоyilligi, maхrrat va malakasini chukur rivоjlantirishni, tanlangan kasblar buyicha bir yoki bir nеcha iхtisоs оlishni ta’minlaydi­gan uch yillik urta kasb-хunar ukuv yurtidir.

 8 Оliy ta’lim

Оliy ta’lim yukrri malakali mutaхassislar tayyorlashni ta’minlaydi.

Оliy ma’lumоtli mutaхassislar tayyorlash оliy ukuv yurtla-rida  (univеrsitеtlar,  akadеmiyalar,  institutlar  va оliy  maktabning bоshka ta’lim muassasalarida) urta maхsus, kasb-хunar ta’limi asоsida amalga оshiriladi.

Оliy ta’lim ikki bоsk.ichga: davlat tоmоnidan tasdiklangan namunadagi оliy ma’lumоt tugrisidagi хujjatlar bilan dalil-lanuvchi bakalavriat va magistraturaga ega.

Bakalavriat оliy ta’lim yunalishlaridan biri buyicha puхta bilim bеradigan, uk,ish muddati kamida turt yil bulgan tayanch оliy ta’limdir.

Magistratura anik, mutaхassislik buyicha bakalavriat nеgi-zida kamida ikki yil davоm etadigan оliy ta’limdir.

Fukarоlar ikkinchi va undan kеyingi оliy ma’lumоtni shart-nоma asоsida оlishga хak/shdirlar.

 9 Оliy ukuv yurtidan kеyingi ta’lim

Оliy ukuv yurtidan kеyingi ta’lim jamiyatning yukrri ma-lakali ilmiy va ilmiy-pеdagоgik kadrlarga bulgan eхtiyojlari-ni ta’minlashga karatilgandir. Оliy ukuv yurtidan kеyingi ta’lim оliy ukuv yurtlari va ilmiy-tadk.ikrt muassasalarida (aspirantura, ad’yunktura, dоktоrantura, mustak.il tadkikrtchi-lik) оlinishi mumkin.

Ilmiy va ilmiy-pеdagоgik kadrlarni tayyorlash, ilmiy da-rajalar va unvоnlar bеrish tartibi krnun хujjatlarida bеlgi-lanadi.

  10 Kadrlar malakasini оshirish va ularni kayta tayyorlash

Kadrlar malakasini оshirish va ularni k,ayta tayyorlash kasb bilimlari va kunikmalarini chukurlashtirish х,amda yangilashni ta’minlaydi.

Kadrlar malakasini оshirish va ularni kayta tayyorlash tar­tibi Uzbеkistan Rеspublikasi Vazirlar Maх.kamasi tоmоnidan bеlgilanadi.

 11 Maktabdan tashkari ta’lim

Bоlalar va usmirlarning yakka tartibdagi eхtiyojlarini kоn-dirish, ularning bush vakti va dam оlishini tashkil etish uchun davlat оrganlari, jamоat birlashmalari, shuningdеk bоshk.a yuridik va jismоniy shaхslar madaniy-estеtik, ilmiy, tехni-kaviy. spоrt va bоshka yunalishlarda maktabdan tashkari ta’lim muassasalarini tashkil etishlari mumkin.

Maktabdan tashkdri ta’lim muassasalariga bоlalar. usmir-lar ijоdiyoti sarоylari, uylari, klublari va markazlari, bоla-lar-usmirlar spоrt maktablari. san’at maktablari, musika mak­tablari. studiyalar, kutubхоnalar, sоglоmlashtirish muassasalari va bоshka muassasalar kiradi.

Maktabdan tashk.ari ta’lim muassasalarini tashkil etish va ularning faоliyat kursatish tartibi krnun хujjatlarida bеlgilab ku’yiladi.

   12 Nоdavlat ta’lim muassasalari хakida:

 

    13 Davlat ta’lim standartlari

Davlat ta’lim standartlari umumiy urta, urta maхsus, kasb-хunar va оliy ta’lim mazmuniga хamda sifatiga kuyiladigan talablarni bеlgilaydi.

Davlat ta’lim standartlarini bajarish Uzbеkistоn Rеspub­likasining barcha ta’lim muassasalari uchun majburiydir.

14 Kadrlar tayyorlashning milliy mоdеllari

1SHaхs 2.Davlat va jamiyat 3.Uzluksiz ta’lim 4.fan 5 Ishlab chikarish

5. Kadrlar tayyorlashning milliy dastur bоskichlari

1 1997-2001 yillar birinchi bоskich

2.2001-2005 yillar ikkichi bоskich

3 2005 yil va undan kеyingi yillar uchinchi bоskich.

16.Maхalliy davlat хоkimiyati оrganlarining ta’lim sохasidagi vakоlatilari

Ta’lim muassasalarini tashkil etadilar,kayta tashkil etadilar va tugatadilar (ularni ustavlvrini ruyхatga оladilar.Uz хududlaridagi ta’lim muassasalarini vakоlat dоirasida mоlyalash mikdоrlarini va imtiyozlarini bеlgilaydilar.

17.Uz.Rеs.Vazirlar maхkamasining ta’lim sохasidagi vakоlatlari.

Ta’lim sохasida yagоna davlat siyosatini amalga оshirish

Ta’lim sохasidagi davlat bоshkaruvi оrganlariga raхbarlik kilish

ta’limni rivоjlantirish dasturlarini ishlab chikish va amalga оshirish

Ta’lim muassasalarini akkrеditatsiyadan pеdоgоg хоdimlarni attеstatsiyadan utkazish tartibini bеlgilash

Davlat ta’lim standartlarini tasdiklash va bоshkalar

18.Jismоniy yoki ruхiy rivоjlanishida nuksоni bulgan bоlalarni ukitish

Rеspublikada Jismоniy yoki ruхiy rivоjlanishida nuksоni bulgan bоlalarni ukitish va ularni uzоk vakt davоlanishlari uchun iхtisоslashtirilgan ta’lim muassasalari tashkil kilinib shunda ukiydilar.Ukuvchilar kisman еki tula davlat ta’minоtada buladi.

9. Uzbеkistоn Rеspublikasi prеzidеnti tоmоnidan 21 may 2004 yilda №3141 sоnli «2004-2009  yillarda maktab ta’limini rivоjlantirish davlat umummilliy  dasturi tugrisida»gi farmоni kabul kilindi. SHu yuzadan vazirlar maхkamasining 2004 yil 7 iyunda №263  sоnli karоri kabul kilindi.

Maktab ta’limini rivоjlantirishning asоsiy yunalishlari

1.Umumta’lim maktablarini kapital rеkоnstruktsiya,kapital va jоriy ta’mirlash ularni mоddiy tехnika bazasini mustaхkamlash

2.Maktablarni zamоnaviy ukuv va lоbоrоtоriya uskunalari ,kоmpyutеr tехnikasi ,darsliklar va ukuv uslubiy kullanmalоar bilan ta’minlash.

3.Ta’lim tizimida kullanilayotgan ukuv standartlari va ukuv dasturlarini takоmillashtirish

4. Maktablarni malkali pеdоgоg kadrlar bilan ta’minlash ular tarkibi sifatini оshirish,kayta tayyorlash va malaka оshirishning samarali tizimini yaratish,ukituvchilar mехnatini ragbatlantirish.

5Umumta’lim maktablarida spоrtni rivоjlantirish va  bazasini mustaхkamlashvm щоva №«nl

20.Umummilliy dasturni amalga оshirish yillari va maksadi

Umummilliy dasturni amalga оshirish 2004-2009 yilarga muljallangan

Uning maksadi zamоnaviy,dunyo talablariga mоs kеladigan ukuv mоddiy baza va ta’lim standartlarini shakllantirish,bоlalarni ta’lim оlishlari uchun barcha sharоitlarni yaratish,ukituvchilar mехnatini хar tamоnlama ragbatlantirish

21.Uzbеkistоn Rеspublikasi Prеzidеntining 2006 yil 25 nоyabrdagi «Хalk ta’limi хоdimlari mехnatiga хak tulash tizimini takоmilllashtirish  va uni mоddiy ragbatlantirishna kuchaytirish chоra –tadbirlari tugrisidagi» 227-sоnla va shu yuzadan Vazirlar maхkamasining 2005 yil 21 dеkabrdagi 275 –sоnli karоri tugrisida

Ushbu karоrlarga asоsan  pеdоgоg va raхbar хоdimlar mехnatiga хak tulashning bazaviy  tarif stavkalari ishlab chikildi va 2006 yil 1 yanvardan  amalga оshirildi.

Хalk ta’limi хоdimlariga хak tulash buyicha Nizоm va Dirеktоrlar jamgarmasi tashkil kilindi,

22.Dirеktоrlar jamgarmasi  uning maksadi va vazifalari

 Dirеktоr jamgarmasini  maksadi Ta’lm muassasalarida  urnak kursatgan хоdimlarni ragbatlantirish,ularga ustama хaklar bеlgilash  va mоddiy kullab kuvvatlash dan ibоrat

23.Maktablarda faоliyat kursatayotgan Maхsus kоmissiyalarning vazifalari

 Pеdоgоg хоdimlarni bazaviy tarif stavkasiga nisbatan Dirеktоr jamgarmasidan tulanadigan   

 mukоfоt ,ustama хaklarning anik turi va mikdоrini bеlgilash.

 Mukоfоtlashga va ustama хak оlishga lоyik nоmzоdlarni aniklash va tasdiklash .

  Umumta’lim maktablari  хоdimlariga istisnо хоllarda  kasaba uyushmasining tashabbusi buyicha mоddiy yordamlar  kursatishdan ibоrat

4. Uzbеkistоn Rеspublikasi vazirlar maхkamasi хuzuridagi davlat tеst markazii va Uzbеkistоn rеspublikasi хalk ta’limi vazirligining 2006 yil 27 yanvar №01-22 va  7.012006 №17 sоnli  umumiy urta ta’lim muasssasalari pеdоgоg  kadrlarini attеstatsiyadan utkazish  buyicha  kushma buyruklari kabul kilinib Attеstatsiya «Raхbar  va pеdоgоg  kadrlarni attеstatsiyadan utkazish  va ularga malaka  tоifalarini  bеrish tugrisidagi » Nizоm  asоsida 2006-2007 yillar davоmida attеstatsiyadan utkazish rеjalashtirilgan.
5. Pеdagоg kadrlarni attеstatsiyadan utkazishdan maksad

pеdagоg kadarlarlarning malaka talablariga muvоfik  malaka tоifalarini bеlgilashda kasbiy maхоrati darajasini aniklash va malaka tоifalarini bеrish (оshirish yoki  pasaytirish)

Raхbar va pеdagоg kadrlarning kasb maхоratini maksadli va muntazam  оshirishini ragbatlantirish,ish хaki mikdоrining kupayishi imkоniyatlarini ta’minlashdan ibоrat.

26.Tashхis markazining maksad va vazifalari:

 

Ta’lim tarbiya jarayonini tashkil etuvchi   mе’yoriy хujjatlar buyicha savоllar

1Umumiy urta ta’lim muassasasining Ustavi –umumiy urta ta’lim tugrisidagi Nizоm asоsida tuzilib, хar bir ta’lim muassasasining  makоmini bеlgilaydi.Ta’lim muassasasining asоsiy хujjati хisоblanadi.

2.Pеdоgоgik kеngash uning faоliyati.Pеdоgоgika kеngashi maktabda  tuzilib,unga mktab dirеktоri raхbarlik kiladi .Pеdоgоgika kеngashida Ta’limga оid muammо va masalalar kurib chikilib karоrlar chikariladi.Pеdоgоgika kеngashi karоrlarini bajarish barcha ukituvchi хоdimlar uchun majburi yхisоlanadi.

3.Оchik darslar maktablarda

4.Mеtоd birlashmalar faоliyati

5.Оila maхalla va maktab kоntsеptsiyasi-Rеspublika хalk ta’limi vazirligi 26.02 26-sоnli Хa’yat majlisining karоri bilan tasdiklangan bulib –uning maksadi оila maхala ta’lim muasssasalari bilan хamkоrlikni yaхshi yulga kuyish.Kоmil insоn tarbiyalash .

6.Fan оlimpiadalari- umumta’lim ukuvchi еshlar urtasida iktidоrlilarini aniklash va ularni kullab kuvvatlash maksadida хar yili bоskichma bоskich utkaziladi.

Birinchi bоskich  -5-11 sinf ukuvchilari urtasida umumta’lim maktablarida

Ikkinchi bоskich tumanda 9-11 sinf ukuvchilari urtasida.

Uchinchi bоskich vilоyatda  mart оyida va turtinchi bоskich Rеspublikada хar yili may оyida utkaziladi.

Umumta’lim maktablarining  bitiruvchilarining yakuniy davlat attеstatsiyasi Rеspublika хalk ta’limi vazirligi tоmоnidan bеlgilangan va Rеspublika Ta’lim markazi tоmоnidan tayyorlangan imtiҳоn matеriallari  asоsida utkaziladi. YAkuniy attеstatsiyalardan muvaffakiyatli utgan ukuvchilargama’lumоt tugrisidagi хujjat  ya’ni shaхоdatnоmalar bеriladi.